سیاست داخلی

دگردیسی دکترین بن‌گوریون: ایران در تقابل با اسرائیل

گفت‌وگوی مطالعات مرز با احسان هوشمند – بخش بیست‌ونهم چشم‌انداز ایران: حمله نظامی آمریکا و اسرائیل به ایران، منجر به تغییراتی در جغرافیای سیاسی منطقه شده است. پاکستان معتقد است پس از ایران نوبت به آن‌ها نیز خواهد رسید و ترکیه نیز نگران قدرت‌یابی اسرائیل است. در این میان ایران می‌تواند با اتخاذ سیاست‌خارجه‌ای پویا و متناسب، جایگاه خود به‌عنوان قدرت منطقه‌ای را تثبیت کند.…
بیشتر

شهرِ زیرِ آتش و اخلاقِ هنر

گفت‌وگو با احسان عبدی‌پور مهدی فخرزاده: جنگ پدیده عجیبی است. جنگ می‌تواند دست استالین را در دست روزولت و چرچیل بگذارد. موضع سیاست‌مداران در جنگ مشخص است؛ آن‌ها برای منافع خود کنار یا رودرروی یکدیگر می‌ایستند. برای مردم هم جنگ، وضعیتی است که باید از آن جان به‌در برند. میل به بقا و زنده‌ماندن آن‌ها را در کنار هم قرار می‌دهد. وقتی بمب بر زمین…
بیشتر

اقوام ایرانی، فرهنگ یا پاره‌فرهنگ

   احسان هوشمند متن حاضر سخنرانی احسان هوشمند، پژوهشگر مطالعات قومی در ایران، در ششمین همایش «کنکاش‌های مفهومی و نظری درباره جامعه ایران» است که از چهاردهم تا هفدهم مهرماه 1404 در دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران برگزار شد. احسان هوشمند در این سخنرانی با اشاره به چالش‌های نظری پیش‌ِروی نظریه‌ها و نظام مفاهیم در علوم اجتماعی به نقد کاربست برخی مفاهیم در علوم اجتماعی…
بیشتر

سازگاری پرهزینه، نه تسلیم؛ مسیر محتمل ایران در کمپین فشار حداکثری پسابرجام

هادی کحال‌زاده بازگردان فارسی: نشریه چشم‌انداز منبع: اندیشکده حکمرانی مسئولانه کوینسی- واشنگتن،  دسامبر 2025   پس از تجاوز ۱۲ روزه اسرائیل، واشنگتن با بازگرداندن تحریم‌های شورای امنیت سازمان ملل و دوره‌ تازه‌ای از کمپین فشار حداکثری،‌ شدیدترین فشارهای سیاسی و اقتصادی تاریخ جمهوری اسلامی را به تهران وارد می‌کند. رویکردی که بعید است اهداف مورد نظر ایالات متحده برای تغییر رژیم یا نابودی توان هسته‌ای…
بیشتر

چرا به اینجا رسیدیم؟ (بازخوانی انقلاب ۵۷ و نسبت آن با وضعیت امروز)

    میزگردی با حضور لطف‌‌الله میثمی، محمدحسین بنی‌‌اسدی، فرخ نگهدار، بدرالسادات مفیدی، مهدی فخرزاده و امیرعلی مالکی بدرالسادات مفیدی: اینک در آستانه چهل‌وهفتمین سالگرد انقلاب اسلامی ایران قرار داریم؛ انقلابی که قرار بود جامعه عادلانه توحیدی بنا کند، مستکبران را به زیر بکشد و مستضعفان را بر صدر بنشاند. اهداف و آرمان‌های محوری آن، آزادی، استقلال و عدالت اجتماعی بود؛ آرمان‌‌هایی که در آن…
بیشتر

چالش‌های توسعه و امنیت در سیستان و بلوچستان

میزگردی با حضور سید محمود حسینی، عظیم شه‌بخش، ضیاء خزایی، معین‌الدین سعیدی و محمدرضا کربلایی چالش‌های امنیت و توسعه در سیستان و بلوچستان، از موضوعاتی است که در شماره‌های پیشین به آن پرداختیم و همچنان جای بحث بسیار دارد. در این شماره نیز میزگردی با حضور صاحب‌نظران برگزار کرده‌ایم و امیدواریم با مشارکت خوانندگان گرامی، این موضوع راهبردی را به محلی برای بحث و گفت‌وگو…
بیشتر

جنبش؟ خیزش؟ یا انقلاب؟ مرور انتقادی یک گفت‌وگو (بازخوانی اجمالیِ نامه‌های ردوبدل‌شده میان سعید مدنی و آصف بیات)

حسین موسوی (پژوهشگر علوم اجتماعی) مقدمه گفت‌وگوهای میان سعید مدنی و آصف بیات، از مهم‌ترین مکاتبات نظری سال‌های اخیر درباره وضعیت اجتماعی، سیاسی و فکری ایران پس از خیزش «زن، زندگی، آزادی» است. این تبادل اندیشه نه‌تنها تلاشی برای بازخوانی تحولات جنبش‌های اجتماعی در ایران معاصر است، بلکه بازتابی از دو رویکرد مکمل در فهم رابطه «جامعه»، «قدرت» و «گذار دموکراتیک» به شمار می‌آید. بیات…
بیشتر

افراطی‌گری؛ آفت انسجام ملی (ریشه‌یابی جریان موسوم به راست افراطی)

لطف‌الله میثمی ملاک نگارنده برای ارزیابی جریان موسوم به راست افراطی پس از پیروزی انقلاب، شاخصه‌های زیر است: شعار روز 12 فروردین هنگامی که 98.2 مردم به جمهوری اسلامی رأی مثبت دادند، این بود: «جمهوری اسلامی آری، حکومت خودکامه هرگز». راست افراطی جریانی است که روندش به‌سوی خودکامگی بیشتر است. درباره قانون اساسی و قانون‌گرایی دکتر جواد طباطبایی گفت: «روشنفکری ایرانی از مشروطیت شروع شد…
بیشتر

آنان که از خدا داناترند

مهدی غنی       در انقلاب ۵۷، هم مردان و هم زنان شرکت داشتند. زنانی که در تظاهرات شرکت می‌کردند برخی باحجاب و برخی بی‌حجاب بودند. کسی به فکر این نبود که به آن‌ها تذکر بدهد. برخی از این بانوان بدون اجبار خودشان باحجاب شدند، اما بلافاصله پس از پیروزی انقلاب عده‌ای احساس وظیفه کردند که هر طور شده بانوان را وادار به پوشیدن…
بیشتر

کریدور فرصت و منافع

محمدرضا کربلایی     امضای نقشه راه احداث دالان مواصلاتی بین جمهوری آذربایجان و جمهوری خودمختار نخجوان در استان سیونیک ارمنستان توسط رئیس‌جمهور آذربایجان و نخست‌وزیر ارمنستان در حضور ترامپ، رئیس‌جمهور امریکا، در هفدهم مرداد امسال با واکنش‌های گسترده‌ای در کشورمان روبه‌رو بوده است. برخی از این واکنش‌ها بازتابی از نگرانی‌ها درباره محاصره و کاهش اهرم‌های ژئوپلیتیک کشور است. منطقه قفقاز جنوبی که جایگاه مهمی…
بیشتر

دو نگاه به حمله اسرائیل

سید مهدی غنی خیلی خشمگین و عصبی بود؛ وقتی نظرش را درباره حمله اسرائیل پرسیدم با ناراحتی و پرخاش شروع کرد: چهل سال است مرگ بر امریکا و مرگ بر اسرائیل از زبان این‌ها نیفتاده، ما چه کار داریم به آن‌ها؟ وقتی ما چنین رویکردی داریم طبیعی است که آن‌ها علیه ما وارد جنگ شوند. این جنگ را ایران شروع کرده، چهل سال است شروع…
بیشتر

ضرورت بازنگری در سیاست‌های گذشته و ریشه‌یابی نفوذ

گفت‌وگوی امنیت و مرز با احسان هوشمند (بخش بیست‌وششم)   بیست‌وسوم خرداد 1404 یکی از روزهای مهم در تاریخ تحولات سیاسی منطقه است. اسرائیل به ایران حمله کرد و تعداد زیادی از فرماندهان نظامی کشور و همچنین تعدادی از دانشمندان هسته‌ای و متخصصان فیزیک هسته‌ای را در تهران و دیگر نقاط ایران ترور کرد و مراکز نظامی و راداری و حتی مناطق غیرنظامی مورد تهاجم…
بیشتر