سیاست داخلی

تحلیلی از شورش‌های خشونت‌آمیز

  چرا کنش‌های اعتراضی حاصل از نارضایتی‌های اقتصادی-اجتماعی و سیاست‌های حکومتی به خشونت منجر می‌شوند؟ علیرضا بی‌زبان1   در اندیشه‌های سیاسی کلاسیک گرفته تا تئوری‌های مدرن سیاسی و جامعه‌شناختی، چرایی و چگونگی ظهور و بروز جنگ‌های داخلی و شورش‌های خشونت‌آمیز، یکی از پرسش‌های جدی اندیشمندان سیاسی و اجتماعی بوده است و بر عواملی نظیر فقر و محرومیت نسبی اقتصادی-اجتماعی، بی‌عدالتی و توزیع نابرابر منابع، تبعیض…
بیشتر

سرنوشت جریان اصلاح‌طلب و بحران‌های درونی

  شب تاریک و بیم موج و گردابی چنین حائل! علیرضا خوشبخت   ۱- سرنوشت جریان‌های سیاسی مختلف احتمالاً بیش از هر چیز تحت تأثیر موازنه کلان قوا در صورت‌بندی اجتماعی جوامع گوناگون است. این موازنه قوا حاصل اندرکنش ساختارهای اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و سیاسی در هر جامعه‌ای است. با این حال این سخن به آن معنا نیست که جریان‌های سیاسی مختلف نمی‌توانند نقشی در…
بیشتر

آینده اصلاحات

  آیا سیاست‌ورزی به پایان رسیده است؟ حسین نورانی‌نژاد شاید هیچ زمانی اصلاحات و اصلاح‌طلبان به این حد از افول نرسیده باشند، حتی در زمان دولت دوم آقای خاتمی که سرخوردگی زیادی بین حامیان این طیف رخ داد، هم رد پای این جریان در قدرت بهتر از امروز بود و هم امید اجتماعی به آن. پس از انتخابات ۸۸  نیز همراهی اکثریت اصلاح‌طلبان با جنبش…
بیشتر

سیاست‌ها ی انتخاباتی؛ تداوم راه اصلاحات

  گفت‌وگو با حمیدرضا جلایی‌پور به نظر می‌رسد پروژه نرمالیزاسیون یا بهبودخواهی که اصلاح‌طلبان با آمدن روحانی دنبال می‌کردند به شکست منجر شده است. با عملکرد دولت روحانی و با رد صلاحیت‌های گسترده که از آن به مهندسی انتخابات هم تعبیر می‌شود کشور تا حدی به سمت انسداد کامل فضای سیاسی حرکت می‌کند. آیا انسداد سیاسی را قبول دارید یا نه و در ادامه مسیر…
بیشتر

اصلاح‌طلبی؛ گذشته، حال، آینده

  گفت‌وگو با فیض‌الله عرب‌سرخی   با توجه به شرایط این روزها و مسائلی که در انتخابات و رد صلاحیت‌ها اتفاق افتاد، به نظر می‌رسد کشور به سمت انسداد فضای سیاسی حرکت می‌کند و حتی برخی شرایط امروز کشور را بدتر از فضای پس از انتخابات ۸۸ می‌دانند و یأس و ناامیدی از اصلاحات، حداقل به شیوه‌های گذشته و مشخصاً اصلاح‌طلبی پارلمانتاریستی به حد زیادی…
بیشتر

«سرا» بستری دموکراتیک برای سنجش و گزینش داوطلبان شایسته نمایندگی مجلس

    حنیف رهبری*   ایجاد یک بستر برای مشارکت دموکراتیک بدنه اجتماعیِ متنوع و متکثر اصلاح‌طلبان در تصمیم‌گیری‌های انتخاباتی، حتماً راه‌حل همه مشکلات نیست و به‌تنهایی برای برطرف کردن تمام نواقص موجود در فرآیندهای تصمیم‌گیری اصلاح‌طلبان کفایت نمی‌کند؛ اما وجود چنین بستری قطعاً بخشی ضروری از راه‌حل است؛ تا خروجی هر اصلاح و تغییری در فرآیندهای تصمیم‌گیری حزبی و گروهی از بستری فراگیر برای…
بیشتر

نقش «انتخاب» و «گزینش» به‌عنوان دو همزاد در شکل‌گیری مجلس در ایران

    حمیدرضا عریضی علی اعرابی   فائزه حسنی (۱۳۹۸) در مقاله‌ای با عنوان «پیش‌درآمدی بر انتخابات پیش‌رو»۱ به جمع‌بندی دو دیدگاه مختلف بین مصطفی تاج‌زاده و احمد زیدآبادی در مورد انتخابات پرداخته است. گروهی از اصلاح‌طلبان طرفدار شرکت در انتخابات و گروهی دیگر مخالف شرکت در آن هستند. نویسنده اول مقاله حاضر در سال ۱۳۸۴ جزء هیئت راهنمای پایان‌نامه عبدالله مؤمنی بوده است و…
بیشتر

دور زدن‌های قانون اساسی در جمهوری اسلامی

  گفت‌وگو با سیدحسن امین سابقه ایجاد قانون اساسی در ایران به سال ۱۲۸۵ شمسی برمی‌گردد و دور زدن قانون مشروطیت که اولین قانون اساسی به معنای مدرن آن است از دوره رضاشاه آغاز شد. بعد از رضاشاه، پسرش محمدرضا، به سیاق پدر قانون اساسی را دور زد. در مجلس مؤسسان دوم در سال ۲۸ انحلال مجلسین، عزل و نصب وزرا و نخست‌وزیر به دست…
بیشتر

راهبردهای پیش‌نویس قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران

گفت و گو با محمدعلی دادخواه این روزها گاهی بحث تجدیدنظر در قانون اساسی از سوی برخی گروه‌ها مطرح می‌شود. از طرفی عده‌ای قانون اساسی را برانداز می‌دانند. دیدگاهی هم معتقد است چنانچه بنا باشد تغییری در قانون اساسی صورت گیرد، توسط همین نهادهای حاکمیتی اتفاق می‌افتد که قبلاً بازنگری را انجام داده بودند. اخیراً هم مسئله تغییر نظام ریاستی به پارلمانی و تعیین قائم‌مقامی…
بیشتر

شهروندان رانده‌شده به حاشیه

  درباره حوادث آبان‌ماه واژه حاشیه‌نشین را در تحلیل‌های بسیاری شنیدیم؛ شورش فقرا علیه ثروتمندان؛ اما با نگاهی دقیق‌تر حوادث آبان ۹۸ را نمی‌شود تحلیل طبقاتی دارا و ندار کرد و راه‌حلی از منظر مبارزه طبقاتی ارائه داد. در دیدگاه‌های امتحان پس داده هم نمی‌توان توجیه کرد که این‌ها آسیب‌های توسعه هستند و بنابراین عده‌ای باید زیر چرخ توسعه له بشوند. در تحلیل آبان ۹۸…
بیشتر

چاره خلأ گفتمانی و راهبردی کنونی چیست؟

  چرایی بروز ناآرامی‌های آبان‌ حبیب‌الله پیمان   با توجه به تأیید مقامات مسئول مبنی بر اینکه جز معدودی «اغتشاشگر»، اکثریت مردمی که در تظاهرات اعتراضی ۲۵ آبان ۹۸ شرکت داشتند افراد بیکار، کم‌درآمد و تهیدستی بودند که توان تحمل فشار تورمی ناشی از افزایش بهای بنزین را ندارند و نیز با عطف نظر به پیشینه این نوع اعتراضات خیابانی ازجمله در دی‌ماه ۹۶، همه…
بیشتر

ماجرای فرانکفورت و حرف مفت

  علی بیاتی در ابتدا لازم است بیان شود که این نوشته کوتاه به مکتب فرانکفورت ارتباطی ندارد و در پی معرفی کتابی است که فیلسوف معاصر اخلاق، هری گوردون فرانکفورت سال‌ها پیش منتشر کرده است. این متفکر به‌جز حوزه اخلاق، در حوزه‌های دیگری همچون فلسفه ذهن و فلسفه عمل هم فعالیت داشته و خارج از محدوده دانشگاهی و آکادمیک، خوانندگانی عام یافته است. او…
بیشتر