اقتصاد و توسعه

هشدار: غفلت‌ها در حوزه‌های انرژی

محمد آقایی بیش از شصت سال است در تولید و مصرف انرژی، برنامه راهبردی صحیح نداریم؛ در حکمرانی انرژی، مدیریت صحیح و یکپارچه در توسعه وتولید و مدیریت عرضه و تقاضای انرژی نداریم؛ در مدیریت توسعه و تولید انرژی، اولویت‌بندی صحیح، تنوع‌بخشی صحیح، بهبود بهره‌وری تولید انرژی و رشد اساسی فنّاوری در آن، امنیت‌بخشی صحیح، بهینه‌سازی تولید، ارزیابی صحیح و ضروری فنی، اقتصادی و زیست‌محیطی…
بیشتر

زمان تحمیل واقعیت‌ها

سمانه گلاب با فرارسیدن نیمه دوم سال 1400 بسیاری از اما و اگرهای نیمه اول به کنار رفته‌اند و واقعیت‌های دیگری چهره خود را نمایان می‌کنند. اگر در نیمه نخست سال مسئله انتخابات، مشارکت یا عدم مشارکت، رد یا تأیید صلاحیت نامزدها، تسهیم پست‌ها و پرداخت سهم‌های پیدا و پنهان فضای ذهنی بازیگران عرصه سیاست را پر کرده بود، در نیمه دوم سال این بحران‌هاست…
بیشتر

مشروطه، باور به عاملیت فردی و جمعی

سالار کاشانی «مدرنیته و مشروطه» موضع گفت‌وگو ما بود با سالار کاشانی، پژوهشگر که یکی از حوزه‌های اصلی پژوهشی خود را به این موضوع اختصاص داده است. وی معتقد است برخلاف برخی نظریات حوزه جامعه‌شناسی، مدرنیته همسان شدن جوامع نیست، بلکه کوششی است ادامه‌دار برای ساختن و بازساختن. با این تعریف به اعتقاد وی مشروطه سرفصلی مهم است که در آن مردم ایران از آینه…
بیشتر
سمانه گلاب

اقتصاد در عصر مشروطه

سمانه گلاب مشروطه به‌عنوان یکی از نقاط عطف تاریخ معاصر ایران همواره مرکز توجه علاقه‌مندان به مسائل توسعه بوده است. این دوره مهم تاریخی از منظرهای گوناگون اجتماعی، سیاسی و اقتصادی تحلیل شده است که هرکدام در جایگاه خود بخشی از واقعیت‌ها و زمینه‌های شکل‌گیری این انقلاب را نشان می‌دهند. ازجمله حوزه‌های مهم در بررسی مشروطه، حوزه اقتصاد است. اینکه مردم در آستانه مشروطه در…
بیشتر

داء ظلم و دواء عدالت

بررسی مفهوم عدالت در عصر مشروطه گفت‌وگو با سمیه توحیدلو موضوع محوری ما در این گفت‌وگو، عدالت است. عدالت را روح مشروطه می‌دانند. یکی از خواسته‌های اصلی در دوران مشروطه تأسیس عدالت‌خانه است و خواسته دوم هم محدود کردن قدرت شاه که این هم به عدالت ختم می‌شود. به نظر شما چه اتفاقی در آن بازه زمانی افتاده که موضوع عدالت آن‌قدر پررنگ شده؟ ماجرای…
بیشتر

توهم توسعه

نقدی بر انگاره توسعه آمرانه گفت‌وگو با هاشم آقاجری مهدی فخرزاده: مشروطه طلیعه بروز سال‌ها تلاش مصلحان و منورالفکران دوران برای نوسازی جامعه ایران بود. قیامی گسترده با آرمان‌هایی بزرگ برای جامعه‌ای درگیر مصائب مختلف. هرچند این تلاش‌ها در بدو امر با رقم زدن حماسه‌هایی بزرگ کامیاب شد، اما این کامیابی در فرایند تحقق آرمان‌ها و ایجاد ثبات در جامعه تداوم نداشت. بی‌ثباتی جامعه هر…
بیشتر

نظام جانشینی؛در ریاست سازمان بورس

حمیدرضا عریضی در آخرین مقاله‌ای که درباره بورس در مجله چشم‌انداز ایران نوشتم به این موضوع اشاره کردم که دولت نباید با درخواست استعفای رئیس سازمان بورس موافقت کند، بلکه باید ابزارهای هدایت بهتر سکان این کشتی را در اختیار او قرار داده و حتی وی را به جلسات کابینه دولت دعوت کند تا بتواند موانع پیش‌روی بورس را در آنجا با ذی‌نفعان دیگر به‌درستی…
بیشتر

غفلت از منبعی بی انتها

رسول اژئیان در دوره سخت پاندمی کرونا که اتحاد و یگانگی همه مردم و مسئولان را می‌طلبد بحث‌هایی در فضاهای حقیقی، مجازی و رسانه‌ها داخلی و خارجی درباره مسائل جاری و تضادهای پنهان و آشکار کشور مطرح می‌شود که نشانه‌های خوبی از حرکت یکدست و آرامش‌افزایی برای غلبه بر مشکلات متعدد کشور نیست. برخی از این تضادها با هیچ چسبی قابل پیوند نیستند؛ مانند شیوع…
بیشتر

راهبرد تقدم مدیریت تقاضا بر عرضه انرژی

محمد آقایی در میان راهبردهای کارا و اثربخش انرژی، مدیریت عرضه و تقاضای انرژی بر پایه منافع ملی نقش ممتازی دارند. در این نوشتار در حد مناسب و با رعایت اختصار، به امر مدیریت عرضه و تقاضای انرژی و راهبردها و پیامدها و آثار آن‌ها و ربط این دو مقوله و موضوعات مرتبط می‌پردازیم.   مدیریت انرژی در طرف عرضه انرژی مدیریت عرضه انرژی برای…
بیشتر

مقصرانگاری زنان در سیاست‌های جمعیتی

گفت‌وگو با سیمین کاظمی مجلس شورای اسلامی در آخرین روزهای کاری سال 1399 طرحی را به تصویب رساند که تا امروز واکنش‌های گروه‌های مخالف را به دنبال داشته است. این طرح که «عنوان جوانی جمعیت و حمایت از خانواده» را به دوش می‌کشد 74 ماده دارد که از این میان مهم‌ترین نقدها به مواد 51 تا 53 آن وارد شده است. طبق مصوبات این سه…
بیشتر

توزیع سرزمینی، مهم‌ترین مشکل جمعیتی کشور

گفت‌وگو با میرطاهر موسوی سالمندی جمعیت، بار فزاینده جمعیت سالمند بر اقتصاد در دهه‌های آینده، کاهش نرخ رشد جمعیت؛ این گزاره‌ها در چند سال گذشته بارها به‌عنوان دلایل تغییر سیاست جمعیتی در ایران به کار رفته‌اند. نتیجه تمام این نگرانی‌ها نیز در قالب دو گونه سیاست بروز یافته است: سیاست‌های تشویقی که بر اساس آن تلاش شده است تمایل به فرزندآوری افزایش یابد؛ و سیاست‌های…
بیشتر

سیاست‌های جمعیتی؛ مقابله با بحران یا بحران‌زایی

سمانه گلاب سال‌های ابتدایی دهه 90 بود که زمزمه‌هایی درباره تغییر سیاست‌های جمعیتی کشور به گوش رسید، درحالی‌که در دهه 70 و پس از تجربه انفجار زادوولد دهه 60، سیاست کنترل فرزندآوری در کشور پیگیری می‌شد، اما کم‌کم برخی کارشناسان نگرانی‌هایی در رابطه با سالمند شدن جامعه در دهه‌های آینده مطرح کردند و درنتیجه آن به‌تدریج سیاست‌های افزایش جمعیت و تشویق فرزندآوری جایگزین سیاست‌های پیشین…
بیشتر