مقالات

رفاه قربانی خاموش سیاست‌های اقتصادی

   گزارشی از نشست« بودجه 97 تشدید یا کاهش فقر» سامان موسوی: در یازدهم دی‌ماه سال 96 نشستی با عنوان «بودجه 97 تشدید یا کاهش فقر» به کوشش معاونت فرهنگی و اجتماعی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی و انجمن علمی و دانشجویی اقتصاد، برگزار شد. در این نشست که فرشاد مؤمنی، عضو هیئت‌علمی دانشگاه علامه، و احمد میدری، معاون رفاه اجتماعی وزارت تعاون، کار…
بیشتر

چگونه استارت‌آپ‌ها شهر را می‌بلعند

  روایتی از صداهایی که شنیده نمی‌شوند احمد هاشمی   اصغرآقا یک مغازه نقلی میوه‌فروشی دارد. او دو سه روز یک ‌بار به میدان تره‌بار می‌رود و با وانت کرایه، چند جعبه میوه به مغازه می‌آورد. همین چند جعبه کفاف مصرف اهالی دو کوچه بالاتر و دو کوچه پایین‌تر را می‌دهد. مردم محل هم اصغرآقا را به صفت انصاف می‌شناسند. همه‌چیز به‌خوبی پیش می‌رود تا…
بیشتر

ساخت اقتصاد با ابزار سیاست

  چرا توسعه اقتصادی بدون توجه به کیفیت نظام سیاسی ممکن نیست؟ سمانه گلاب قرن هجدهم در تاریخ جهان مصادف با یک دگرگونی بزرگ در عرصه اقتصادی بود؛ تغییراتی که اگرچه یک‌باره و آنی نبودند، اما تأثیری چنان عمیق بر جای گذاشتند که از آن به‌عنوان انقلاب یاد می‌شود: انقلاب صنعتی. این تحولات از انگلستان آغاز شد و به‌تدریج کشورهای مهم اروپای آن زمان و…
بیشتر

دچار بحران سرزمینی شده‌ایم

  گزارش نشست نقد کتاب یاریگری گروداران در حکمرانی فراگیر آب   جلسه نقد کتاب یاریگری گروداران در حکمرانی فراگیر آب، فرصت مغتنمی بود که به برخی چالش‌های محیط‌زیستی کشور پرداخته شود. نظر به اهمیت این مسئله، خاصه موضوع بحران آب، گزارش این جلسه تقدیم خوانندگان گرامی می‌شود. لازم به ذکر است به دلیل پرهیز از طولانی شدن مطلب، سخنان سخنرانان به‌صورت خلاصه نقل شده…
بیشتر

جایگاه آمایش سرزمین و توسعه پایدار

  گفت‌وگو با داوودرضا عرب   چشم‌انداز: آمایش سرزمین (Spatial planning) برای هماهنگی فعالیت‌های فعالان (افراد) اقتصادی، بخش‌های اقتصادی و مناطق است. این رویکرد هم‌زمان کارکردهای تنظیم، تخصیص و پراکندگی فعالیت‌ها را مورد توجه قرار می‌دهد. آمایش خِرَد توسعه است و یکی از بهترین شیوه‌های برنامه‌ریزی در ساختارهای نیازمند به برنامه‌ریزی فراگیر، همه‌جانبه‌نگر و سیستمی است. در رویکرد آمایشی ارزیابی نظام‌مند عوامل طبیعی، اجتماعی، اقتصادی…
بیشتر

دانشگاه مسئله‌گریز

  وجود علم و عالم پایه شکل‌گیری اصلاحات در جامعه گفت‌وگو با هادی خانیکی نجیبه محبی:  هادی خانیکی متولد استان خراسان در سال 1330 است. بعد از آنکه در رشته ریاضی از دبیرستان شاه رضای مشهد فارغ التحصیل شد، علوم پایه و مهندسی را در دانشگاه امتحان کرد. جاذبه علوم انسانی برای این روزنامه نگار قدیمی چنان بود که او در تحصیلات تکمیلی خود رشته…
بیشتر

شتاب‌زدگی، آفت جان توسعه

  نگاهی به توسعه علمی در گفت‌وگو با مصطفی معین   عکس‌های پرتعداد در کتابخانه آقای وزیر سابق، شاید تنها یک ویژگی مشترک را در سپهرهای مختلف با خود حمل می‌کنند؛ تلاش مسئولانه برای زیست انسانی. از مصدق، چه‌گوارا، لومومبا، گاندی و ماندلا تا بالمه و لوتر کینگ و بسیاری دیگر و البته از میان زندگان نیز تنی چند در آن میان جای دارند. استعفای…
بیشتر

زبان آلوده

سروش رزمی[1]   «أحسَنُ الکلامِ ما زانَهُ حُسنُ النِّظامِ و فَهِمَهُ الخاصُّ وَ العامُّ» «نیکوترین گفتار کلامی است که منطق و نظم زیبایش کرده باشد و برای خواص و عوام، مفهوم باشد.» امام علی (ع)   زبان وسیله ارتباط بشر با جهان پیرامون و ایجاد کنش متقابل است تا بتوانیم معنا، احساس، خواسته، افکار و ایده‌هایمان را به دیگری منتقل کنیم و مراد و مقصود…
بیشتر

زبان و سلطه

  حمید نوحی مدت‌ها بود از مشاهده انواع نمودهای روابط نابرابر میان انسان‌ها رنج می‌بردم. در روابط روزمره شاید نمود نابرابری بیش از هر چیز در زبان روزمره یا فرهنگ زبانی بارز و ملموس است. موضوع زبان و بازتولید قدرت (بخوانید نابرابری) در علوم انسانی، فلسفه و هنر مطرح ‌شده است. یکی از عرصه‌هایی که روابط نابرابر و سلطه‌گرانه در فرهنگ زبانی آن به‌خوبی مشهود…
بیشتر

فقه شافعی در ایران ریشه تاریخی دارد

  گفت‌وگو با شیخ یوسف جمالی   امیرارسلان خضری:  شیخ یوسف جمالی، استاد حوزه و دانشگاه، متولد سال  1353 در بندرعباس است. وی تحصیلات اولیه خود را در مدارس علوم دینی اهل سنت جنوب ازجمله مدرسه دینی بندرعباس، مدرسه علوم دینی سلطان‌العلما بستک و مدرسه عالی احمدیه اوز (لارستان) در رشته شریعت به پایان رساند و سپس تحصیلات تکمیلی خود را در دانشکده الهیات تهران…
بیشتر

نیاز جوامع متکثر امروز؛ «رئیس‌جمهور» یا «رئیس شورای جمهور»!؟

 سید علیرضا مسبوق فردوس* به جریان افتادن مجدد طرح پارلمانی شدن انتخاب رئیس قوه مجریه در مجلس شورای اسلامی که در پی تغییر نظام انتخاباتی ریاست‌جمهوری است با انگیزه‌ها و آبشخورهای متفاوتی صورت می‌گیرد که می‌تواند تأمل‌برانگیز باشد. نظام انتخاباتی هر کشوری عصاره نظام سیاسی آن کشور است که به‌نوعی روابط درونی و بیرونی آن کشور را سامان می‌دهد. به قول کولارد[1] «قانون انتخاباتی یک…
بیشتر

شفافيت و همبستگي ملي

  نگاهي به كليات لايحه بودجه 1397 فائزه حسني اقتصاددانان مي‌گويند دولت در هزينه‌هاي غيرضروري مبتني بر رانت بازنگري اساسي انجام نداده و در عوض كالاهايي را كه در اختيار دارد گران مي‌كند، درحالي‌كه سياست‌هاي تورم‌زا از طريق قيمت ارز، بنزين، افزايش قيمت‌هاي كليدي و كالاهايي كه به‌قصد رفع بحران از غيرمولدهاست به بهاي تشديد بحران معيشت مردم تمام مي‌شود. با توجه به چالش‌هاي موجود…
بیشتر