مقالات

روش تأویلی اخوان‌الصفاء

احمد علوی مقدمه یکی از هدف‌های نگارش این سطور نشان دادن تکثر و تنوع تأویلی از منابع دینی و به‌طور اخص قرآن به‌عنوان پدیده‌ای بسیار دیرپا و گسترده در میان مسلمانان بوده است و محصول دوره اخیر نیست. تأویل‌های کندی، ابن‌رشد، فارابی، سهروردی، صدرالدین شیرازی و حکیم سبزواری نمونه چنین تأویل‌هایی است. این تأویل‌ها اغلب بر پایه تلفیقی از منابع گوناگون بنا شده است. بنابراین…
بیشتر

مستندات قرآنی و حدیثی قیام امام حسین(ع)

محمّدعلی کوشا در اين مقاله، مستندات قرآنی و روايی قيام امام حسين(ع) به‌صورت فشرده ارائه شده است. سپس به بیان آیاتی پرداخته شده که درمجموع از اطاعت و پیروی از 23 دسته و گروه نهی شده و در مقابل به فرمان‌برداری از کسانی سخن به میان آمده که ویژگی‌های کلی آنان در قرآن کریم یاد شده است. در پایان این مقاله سخن از روایاتی به…
بیشتر

ضرورت خوانش اجتماعی از سیاست در دانشگاه

  نگاهی به تجربه جنبش دانشجویی در دوران اصلاحات روزبه شریعتی   جنبش دانشجویی متغیری است که به فضای سیاسی و اجتماعی ایران وابسته است و با انقباض‌ها و انبساط‌های فضای سیاسی و اجتماعی شکل‌های متفاوتی به خود می‌گیرد. تجربه سال‌های اصلاحات، زمانی که شعار دولت خاتمی توسعه جامعه مدنی و افزایش مشارکت شهروندان در امور سیاسی و اجتماعی بود، مبنای خوبی برای ارزیابی گذشته…
بیشتر

دانشجویان و درتنیدگی با قدرت

  مهسا تاجیک   امروزه امتداد سایه‌آسود و یکسویه قانون و سیاست تا فراخنای جان جنبش‌های اجتماعی (و جنبش دانشجویی به شکل خاص)، جامه‌هاشان را دریده است و آنان را در وضعیتی قرار داده است، که به تعبیر جورجو آگامبن می‌توان از آن وضعیت، با عنوان «حیات عریان» نام برد. حیات عریان، حیاتی است که قدرت، جامه‌دَران و سرکِشان، جنبش‌های اجتماعی را ذیل سیاست و…
بیشتر

دانشجو؛ خادم یا نقاد قدرت؟

  میزگرد دانشجویی درباره نسبت جنبش دانشجویی و قدرت   در میان مجموعه مسائل مبتلابه امروز دانشگاه و جریان‌های دانشجویی، نحوه تنظیم رابطه این جریان‌ها با قدرت و امر سیاسی، مسئله‌ای اگرچه دیرپا، اما همچنان واجد اهمیت و ضرورت است. برای گشودن دریچه‌ای نو به تحلیل فعالان دانشجویی کنونی نسبت به این مسئله اساسی، میزگردی در شهریورماه سال جاری به میزبانی چشم‌انداز ایران برگزار شد.…
بیشتر

دکتر ابراهیم یزدی، تدبیر در سیاست

  مهدی غنی رویه ناروا همه با این رویه ناروا آشناییم که در حوزه فعالیت سیاسی ما، انگ و برچسب‌زدن از لوازم کار به‌شمار می‌آید. به‌راحتی و بنا بر تحلیل و اطلاعات ناقص و گاه نادانسته‌های خود درباره دیگران داوری می‌کنیم و با تأیید همفکران این داوری را عین واقع و حق مطلق قلمداد  می‌کنیم و اساس تحلیل‌های سیاسی خود قرار می‌دهیم. این داوری اگر…
بیشتر

بت شکن خرسند

دکتر محمد علی دادخواه چواز آشتی شادی آید به چنگ خردمند هرگز نکوشد به جنگ   آنچه می‌نویسم یادمان اندکی از آمدوشدم با دکتر ابراهیم یزدی است؛ دلیرمردی که از میان ما رخت بربسته و روحش در کنار معبودش مأوا گزیده و جسمش در شب عید قربان (جشن ابراهیم) در آرامستان همیشگی‌اش آرام گرفت. در این نگرش و سنجش بر آن سرم از هرگونه گزاف‌پردازی…
بیشتر

اخلاق، مصلحت و حق قانونی ـ شهروندی

  فائزه حسني نسبت حق‌الناس با فهم فقهاي شورای نگهبان انتخاب سپنتا نيكنام، تنها عضو زرتشتي شوراي شهر يزد، با ابلاغيه شوراي نگهبان مبني برخلاف شرع بودن يك تبصره از قانون شوراها لغو شد و با نظر قطعي آيت‌الله يزدي با استناد به اصل چهارم قانون اساسی مبتني بر فهم فقهاي شورای نگهبان قطعيت يافت. در اين مقاله برآنيم نظر كارشناسان و صاحب‌نظران موافق و…
بیشتر

تصادم نیروها و میانجی‌شدن سرمایه اجتماعی

  ابوطالب آدینه‌وند در نگاهی تاریخی، حدود دو سده از تأملات و تکاپویی ملی برای دستیابی به الگویی قانونی و دموکراتیک می‌گذارد  در بزنگاه‌های مختلف و در پسِ آن در دینامیزم پرخلجان تاریخی در معبر واقعیت ایران و ایران متأثر از واقعیت‌های جهان جدید، شرایط سیاسی و اجتماعی کنونی به امروز رسیده است بنابراین برای تفسیر واقعیت امروز توجه به نقطه عزیمت‌ها و سیرشان ضروری است.…
بیشتر

سرانجام دو روند متضاد

  آذر منصوری اول: قانون اساسى جمهوري اسلامي واجد ظرفیت‌های بی‌بدیلی است كه توجه به اين ظرفیت‌ها می‌تواند راه را بر هر نوع تک‌صدایی يا حذف قدرت اثرگذاری مردم در تعيين سرنوشت خود ببندد. برگزاري تقریباً هر دو سال يك انتخابات در اين قانون و اختصاص بخشي مفصل و ويژه به حقوق ملت از ظرفیت‌های عيني اين قانون است كه می‌تواند در فرآيند گذار به…
بیشتر

راهبرد پیش‌رو: «تقويت فرآيند گذار به دموكراسی»

  محمد توسلی در دوران دوازدهمين انتخابات رياست‌جمهوري 1396 و همچنين رخدادهاي پس از انتخاب دكتر حسن روحاني به رياست‌جمهوري با آرای سنگین بيش از 24 ميليون، تضاد بين جريان محافظه‌كار و نهادهاي حامي آن با رئیس‌جمهور منتخب، خط‌مشی اعتدال و عقلانيت به‌طور چشمگيري افزايش يافت.  به‌طور طبيعي چالش‌هاي پيش‌روي دولت دوازدهم ناشي از محدوديت‌هاي ايجادشده توسط جريان محافظه‌کار، كه بيشترين سهم را در نهادهاي…
بیشتر

سرانجام دو روند متضاد

  لطف‌الله میثمی به‌نظر می‌رسد ارزیابی حماسه انتخاباتی 29 اردیبهشت 96 نه‌تنها یک انتخابات در بستر قانون اساسی بود، بلکه می‌توان از آن به‌عنوان یک همه‌پرسی و رفراندوم یاد کرد. همچنین می‌توان گفت که این حماسه به‌عنوان یک اقدام انقلابی به‌بار نشست. نخست اینکه، این خیزش بی‌سابقه مردم با هزینه بسیار کم در بستر قانون اساسی و به قرائت فقهای شورای نگهبان و سازوکارهای آن‌ها…
بیشتر