مقالات

آیا راهی دیگر نبود؟

مهدی غنی سرکوب مردم در 15 خرداد 1342 توسط حکومت پهلوی، نقطه‌عطفی در تاریخ ایران بود که مسیر جامعه ایران را تغییر داد و مبارزات سیاسی از آن دوران به سمت براندازی حکومت پیش رفت. در دهه 50، مبارزان در زندان ساواک سرودند: «15 خرداد راهو نشون داد/ برای آزادی خلق باید که خون داد». فعالان سیاسی و آزادیخواهان دوران سخت و پرهزینه دهه 50…
بیشتر

واکنش شاه در شرایط بحران

  جدال دکتر مصدق با کودتاچیان سلطنت‌طلب –  بخش پنجم    ترک کشور در 9 اسپند محمدرضا پهلوی روز ۲۶ دی‌ماه ۱۳۵۷ برای همیشه از میهن به خارج عزیمت کرد. گریز محمدرضا از میهن دوبار دیگر نیز رخ داده بود. هر دو بار در دوره زمامداری دولت دکتر مصدق بود. بار نخست در ۹ اسپند ۱۳۳۱ بود که به دلایل گوناگون ممکن نشد. بار دیگر…
بیشتر

اولین کسی که به تهران منتقل شد

گفت‌وگو با محمدحسن علایی طالقانی – بخش چهارم وقتی به یاد می‌آوریم اولین امام‌جمعه تهران آیت‌الله طالقانی بود و اکنون کسی در مقام امام‌جمعه با کمک آقازاده‌هایش چنان رفتارهایی حیرت‌انگیز نشان می‌دهد که گویی جایگاه دین و دنیا جابه‌جا شده است، بر مظلومیت آن مرحوم بیشتر افسوس می‌خوریم. در سه شماره گذشته از زبان فرزند آیت‌الله به بررسی زندگی خصوصی و خانوادگی ایشان پرداختیم و…
بیشتر

جنبش فراگرد برگشت‌ناپذیر جهان

احمد غضنفرپور هانری کُربن، فیلسوف غرب‌شناس و شرق‌شناس فرانسوی، از معدود پژوهشگرانی است که منشأ بحران‌ها در جوامع غرب و شرق را بازنگری تاریخی کرده و به هر دو توصیه می‌کند از بعد مادی (در غرب) و فضای تک‌بعدی (معنوی) در عالم شرق فاصله بگیرند و عقل و خرد را با ادراک درونی و ذوق پیوند دهند، در غیر این صورت، هرگونه راه‌حل دیگری نه‌تنها…
بیشتر

قطاری که از ایران به امریکا رسید

مهدی فخرزاده خیزش دانشجویان امریکایی علیه جنایت در غزه، این روزها چشم‌های جهان را به خود خیره نگه ‌داشته است. ماجرا آن‌قدر برای همه جذاب شده که در ویدئوی وایرال‌شده این روزها کارشناس امور دینی صدا و سیما نیز وقتی می‌خواهد درباره مکتب امام صادق(ع) صحبت کند، دانشجویان امریکا را به‏عنوان اعضای مکتب امام صادق(ع) معرفی می‌کند. این در حالی است در دانشگاه‌های کشوری که…
بیشتر

ابژگی و سوژگی زنان در تاریخ ایران

گفت‌وگو با اسمعیل خلیلی مهدی فخرزاده: در شماره 142 از چشم‌انداز ایران، گفت‌وگویی با اسمعیل خلیلی درباره خشونت ساختاری علیه زنان داشتیم. در آن گفت‌وگو بر این تأکید شد آنچه نیاز زنان است نه قرار گرفتن آن‌ها در همان جایگاه مردان، بلکه حضور رویکرد زنانه در معادلات جهان است. در بخش دوم این گفت‌وگو، به امکان حضور این رویکرد در جهان و ایران می‌پردازیم.  …
بیشتر

اهداف اصلاح‌طلبانه، ابزار مصلحانه

گفت‌وگو با عزت‌الله سحابي، فعال سياسي اشاره: در روزهاي بحران دانشگاه تهران در تيرماه 78، چهره‌هاي بسياري از ميان فعالان سياسي اصلاح‌طلب در ميان دانشجويان حضور يافتند تا ازسويي ضمن روبه‌روشدن با ابعاد فاجعه، آلام دانشجويان ستمديده را مرهمي باشند و ازسوي ديگر با استفاده از نفوذ كلام و استدلال‌هاي خود آنان را متقاعد كنند كه به دام حركات خود به خودي و هيجان‌زده در…
بیشتر

18 تير و كليد واژه‌هاي خروج از بحران

عمادالدين باقي   پيش از هر سخني، پاسخ به يك پرسش مي‌تواند مسير كليه تحليل‌هاي ما را از واقعه 18 تير دگرگون سازد و به دو مقصود و نتيجه متفاوت از يك واقعه برساند. زمينه‌هاي 18 تير چه بود؟ فهم زمينه‌هاي واقعي 18 تير نيز موكول به اين پرسش است كه آيا يورش به خوابگاه دانشجويان يك واكنش آني و تصادفي بود يا يك واكنش…
بیشتر

گریز نخبگان حوزه سلامت از ایران، بحران اقتصادی یا رکود اخلاق و سیاست؟

ایرج سبحانی* دستاوردهای روزافزون علمی و فنّاوری در زمینه سلامت در کشورهای پیشرفته مرهون دو تلاش در عرصه عمومی و سیاسی است: نخست، فهم در لزوم تولید و ترویج علم به‌منظور توسعه دانش و فنّاوری کاربردی؛ و دیگر ترویج نوآوری برآمده از آن در زمینه سلامت. در این روند، مهم‌ترین وظیفه دانشگاه‌ها، دانشمندان و دانش‌پژوهان تربیت کادر متخصص برای توسعه تحقیقات و فنّاوری و مهار…
بیشتر

پیشرفت؛‌ کلیدواژه پروار کردن کارسالاران

طیبه سلمانی «در سال ۱۹۶۰، مجله تایم که از سال ۱۹۲۷ هر سال یک نفر را به‌عنوان چهره جهانی انتخاب می‌کرد تصمیم گرفت گروهی از افراد باهوش را شایسته این عنوان کند که این افراد شامل پانزده دانشمند مرد امریکایی بودند که دستاوردهای چشمگیری در طیفی از حوزه‌ها داشتند. تایم طی گزارشی این انتخاب را پیروزی علم و فنّاوری قلمداد کرد. فرانسیس بیکن، فیلسوف انگلیسی…
بیشتر

یک ریالِ قانونی!

مازیار صالحی اخیراً تلاش‎هایی صورت گرفته تا بسیاری از رفتارهای آمرانه را با استناد به «قانونی بودن» آن‌ها توجیه و جاری سازند، حتی یکی از ساواکی‌ها در توجیه چپ‎ستیزی دوران پهلوی دوم به قانون ممنوعیت مرام اشتراکی مصوب 1310 متوسل شده است! جدا از این بحث که آیا باید به همه قوانین تمکین کرد یا نه، این پرسش مطرح است آیا هر قانونی قابلیت اجرا…
بیشتر

تنگناهای معرفت‌شناختی مدرن در پروژه روشنفکری دینی

مؤثرترین شیوه برون‌رفت از وضعیت فعلی، نقد درون‌دینی است گفت‌وگو با حبیب‌الله پیمان درباره اصلاح دینی در ایران پس از خیزش «زن، زندگی و آزادی» – بخش سوم بازسازی پروژه اصلاح‌گری دینی پس از آخرین دور از تحولات و پویش‌های درونی جامعه ایران محور اصلی گفت‌وگوهای مجله چشم‌انداز ایران با شماری از اندیشمندان بوده است که دیدگاه‌های مقصود فراستخواه، سید علی محمودی، سید محمدعلی ایازی،…
بیشتر