مقالات

از اجتهاد تا اشتغال در دوره پهلوی دوم

  فهرست اسامی مجتهدینی که اجازه اجتهاد  آن‌ها  در کمیسیون اجتهاد و افتاء شورای‌عالی فرهنگ تأیید شد رحیم روح‌بخش مقدمه در این مقاله فعالیت‌های یکی از کمیسیون‌های شورای‌عالی فرهنگ (۱۳۴۶-۱۳۱۷) یعنی نقش و عملکرد «کمیسیون اجتهاد و افتاء» مورد بررسی قرار گرفته است. بازکاوی جایگاه و فعالیت‌های این کمیسیون مستلزم طرح یک مقدمه درباره تاریخچه شورای‌عالی معارف/فرهنگ/آموزش و پرورش و فعالیت‌های آن در ساختار کلی…
بیشتر

مهاجرت دانشجویی:  ورودی‎ها و خروجی‌ها

  مسعود عامل سخی پدیده مهاجرت یکی از ابتدایی‌ترین موضوعات در جامعه بشری بوده است. اگر مهاجرت نمی‌بود، نژاد آریایی در ایران و هند و اروپا هم نمی‌بود. پس در نگاه اول مهاجرت به‌خودی‌خود قابل ارزش‌گذاری نیست که بخواهیم آن را خوب یا بد بدانیم و مهاجران را خوب یا بد بنامیم. دلایل مختلفی برای پدیده مهاجرت وجود دارد که باعث می‌شود کشوری بیشتر نقش…
بیشتر

پاسداشت فریاد

  نگاهی نتیجه‌گرایانه به برخورد امنیتی با جریان معلمان شیلا قاسمخانی جنبش‌های اجتماعی با تاریخچه‌ای پربار راهی برای فرستادن پیام قشری از مردم به کسانی است که در مسند قدرت‌اند و وظیفه‌ای جز خدمت به مردم و اعتلای جامعه ندارند. جنبش معلمان شاید آخرین سنگر مقاومت جامعه مدنی برای ایجاد گفت‌وگو بر سر مطالبات خود با ساختار قدرت باشد. این جنبش از دل طبقات مختلف…
بیشتر

تحولات انرژی و افزایش قیمت‌های نفت و بنزین و گاز در جهان و پیامدهای جنگ اوکراین

  محمد آقایی در این پنج ماه اخیر و پس از شروع تجاوز نظامی روسیه در جنگ اوکراین، اتفاقات مهمی در مورد نفت و بنزین و فرآورده‌ها و گاز و بازار و قیمت آن‌ها به‌ویژه در اروپا و امریکا و غرب و نیز موضوعات پیرامون آن‌ها به وقوع پیوسته که در نوع خود کم‌نظیر و قابل تعمق بوده و هست. به‌طوری‌که مجموعه این رویدادها، شرایط…
بیشتر

سیاست‌هایی که نتیجه نمی‌دهند

  نقد سیاست‌های اخیر در بازار مسکن در گفت‌وگو با محمود اولاد مسکن چالش امروز اکثریت مردم کشوراست؛ خرید خانه برای بسیاری آرزو شده و اجاره‌بها نیز کمر اجاره‌نشینان را خم کرده است. این مشکل چرا به وجود آمده و چگونه باید برای حل آن اقدام کرد؟ این موضوعی است که در شماره قبل چشم‌انداز ایران بررسی آن را آغاز کردیم. در این شماره نیز…
بیشتر

ساحت اجرا را به رسمیت بشناسیم

  گفت‌وگو با کوثر کریمی‌پور به‌عنوان پرسش اول و برای شروع بحث، به اعتقاد شما PDIA یک ابزار است یا یک رویکرد؟ این پرسش از آنجا اهمیت دارد که اگر آن را ابزار بدانیم باید محیطی که این ابزار را کارآمد می‌سازد نیز تعریف کنیم، اما اگر رویکردی برای حل مسئله است می‌توان مدعی بود در هر شرایطی می‌توان از این رویکرد برای حل مسئله…
بیشتر

از حکمرانی خوب تا توانمندسازی حاکمیت

گفت‌وگو با محمدامین نیکجو آیا اصلاح‌گری راهی برای حل مشکل ارائه می‌دهد؟   از حکمرانی خوب به توانمندسازی حکومت، چرا این سیر طی شد؟ به گمانم این سیر تحول را از چند جنبه می‌توان ارزیابی کرد: نخست اینکه، ایده حکمرانی خوب بر پایه لیست بلند بالایی از معیارهای مفروض برای دستیابی به حکمرانی خوب است. درواقع مبدعان و پیشنهاددهندگان این ایده فرض را بر این…
بیشتر

رویکرد انطباق مداوم مسئله‌محور: حل مسائل دشوار

  سعید هراسانی* ادبیات توسعه در نیم‌قرن اخیر را باید یکی از پررونق‌ترین دغدغه‌ها و نظریه‌ورزی آحاد بشر در نظر گرفت. کشورهای جهان سوم، کشورهای کمتر توسعه یافته و کشورهای در حال ‌توسعه مفاهیمی هستند که به‌کرات شنیده می‌شوند و قصدشان متمایز کردن گروهی از کشورهایی است که به لحاظ اقتصادی، اجتماعی و سیاسی از گروه کشورهای پیشرو و عقب‎مانده‌اند. بسته به اینکه کدام معیار…
بیشتر

سعدی؛ آموزگار حکمت و معرفت

احمد کتابی #بخش_چهارم     اشاره: در اواخر مقاله گذشته یادآور شدیم که اندیشه‌های اخلاقی و انسانی سعدی، بیش از هر جا، در بوستان متجلی شده است، اینک به ادامه بحث مزبور می‌پردازیم: باری! در هر گوشه بوستان، انسان‌های بزرگوار، جوانمرد و از جان گذشته به‌وفور یافت می‌شوند؛ از این‌گونه است: حوصله و تحمل شگفت‌انگیز معروف کَرخی با مسافری بیمار و تندخو و ناسپاس (باب…
بیشتر

مقامِ قلم، از زبانِ حکیم ناصر خسرو ۱

  امین یاری   رشد و شکوهِ اندیشه بشر، از قلم و نوشتار نشئت می‌گیرد. قلم، فکر و نجوای وجود آدمی را به تصویر می‌کشد و بر سینه هستی می نگارد. آیا به هنگام نوشتار و گفتار، باید حریم و مقامِ قلم خود را حراست نمود و یا دُرِّ سخنِ خویش را نثارِ هرکسی ساخت و قامتِ والای قلم را شکست؟ از منظر ناصر خسرو،…
بیشتر

الهیات و پیام‌آوری در آیین مانوی و آیین‌های دیگر

اکبر ثبوت بخش دوم در شماره ۱۳۰ چشم‌انداز ایران گفت‌وگویی داشتیم با عنوان «الهیات زرتشتی در گذر تاریخ» که ضمن آن نسبت اندیشه زرتشتی و تحولات آن با دوگانه‌انگاری بررسی شد. در شمارۀ گذشته نیز موضوع «الهیات و پیام‌آوری در آیین مانوی و پیشینۀ آن» با آقای اکبر ثبوت در میان گذاشته شد. قسمت نخست گفت‌وگوی مکتوب ما با ایشان که در شمارۀ قبل منتشر…
بیشتر

اندیشه‌ها و پرسش‌ها درباره اقتصاد اسلامی

  گفت‌وگو با حسن سبحانی بخش اول امیرحسین ترکش‌دوز: مفهوم «اقتصاد اسلامی» مفهومی است که در دهه‌های اخیر در فضای فکری – سیاسی میهنمان کمابیش مطرح بوده و پیرامون آن گفت‌وگوهای متعددی از زوایای مختلف و با دیدگاه‌های گوناگون شکل گرفته است. دامنه دلالت‌های این مفهوم و چالش‌های پیرامون آن، آن‌چنان گسترده است که به حوزه خاص دانش اقتصاد محدود نمانده و به دیگر حوزه‌های…
بیشتر