مقالات

چالش گفتارها در «اعلام سلطنت پهلوی و انقراض قاجاریه»

حسین ترکش‌دوز #بخش_اول مقدمه «انقراض سلسله قاجاریه» از زوایای مختلف قابلیت بررسی دارد. اگر این «انقراض» را صرفاً به‌عنوان زوال یک صورت‌بندی سیاسی-حقوقی خاص در نظر بگیریم، برای تبیین آن می‌توان به سازوکارهای زوال در ساختار درونی قدرت سیاسی، چگونگی توزیع قدرت، نحوه اعمال قدرت و نسبت کارگزار و ساختار در صورت‌بندی مزبور پرداخت. علاوه بر اینکه با رویکردی جامعه‌شناختی، می‌توان ساختار قدرت سیاسی را…
بیشتر

صبح دولت و نتایج سحر

  مروری عبرت‌آموز از نهضت ملی کردن نفت فضل‌الله صلواتی   یادش به خیر، آن روزهای شور مبارزه سال‌های 30، 31 و 32، دوران مرحوم دکتر محمد مصدق را می‌گویم؛ روزگار مهربانی، پایداری و همگامی و همراهی مردم در اصفهان بود. همه یکپارچه و یکسان برای استقلال ایران و رهایی از سلطه انگلیسی‌ها و ملی شدن صنعت نفت فریاد می‌زدند، عده‌ای اسمش را مبارزه گذاشته…
بیشتر

پیامدهای جامعه‌شناسی تاریخی ایران و اصلاحات ارضی در دهه 40

  گفت‌وگو با حمید عبداللهیان #بخش_دوم   امیرحسین ترکش‌دوز: شما در گفت‌وگوی پیشین که به ریشه‌های اصلاحات ارضی پرداختید به ذهنیت بخشی از کارگزاران سیاسی اشاره کردید، اما به نظر می‌رسد فارغ از ذهنیت سرآمدان سیاسی و کارگزاران حکومتی و صرف‌نظر از درست یا نادرست بودن برنامه‌ای که در دهه 40 در ایران اجرا شد، اصلاحات ارضی ناظر به یک نیاز و مطالبه ریشه‌دار مردمی…
بیشتر

به یاد روحانی شریف، صلح‌طلب و مردمدار

  با نگاهی به کردستان پس از انقلاب احسان هوشمند   روحانی شریف، مردمدار و صلح‌طلب، شادروان شیخ حسین کرمانی، در 21 مهرماه 1400 چهره در نقاب خاک کشید و در قم به خاک سپرده شد. شیخ حسین کرمانی در سال 1309 از مادر زاده شد. ایشان در سال 1342 به نمایندگی از آیت‌الله‌العظمی گلپایگانی عازم شهرستان قروه در استان کردستان شد و به‌مدت شش…
بیشتر

حسن آيت و نقشه راه سقوط پله‌پله بنى‌صدر

  خاطرات احمد غضنفرپور #بخش_سیزدهم در شماره گذشته این رشته نوشته آماده نبود و اکنون در حالی این بخش را می‌خوانید که به ریاست‌جمهوری آقای بنی‌صدر مربوط است و ایشان به‌تازگی درگذشته است. بی‌گمان تاریخ تکرارشدنی نیست، اما مرور دوران پیشین می‌تواند دایره دید ما را گستردگی بخشد تا از روزنه تنگ یک‌سونگری حوادث و رویدادهای حال و آینده را ننگریم و با چشمی باز…
بیشتر

ماشین پلاستیکی حقوق کودک

  گفت‌وگو با فاطمه قاسم‌زاده انسیه ابراهیمی: بین کودک ایرانی و کودکی که پیمان‌نامه بین‌المللی حقوق کودک می‌شناسد فاصله زیاد است. مطابق پیمان‌نامه افراد زیر هجده سال کودک هستند و در ایران دختر یا پسر زیر هجده سال ازدواج می‌کند و بچه‌دار می‌شود. در زمان پیوستن ایران به پیمان‌نامه حقوق کودک، مخالفت‌ها کم بود و شورای نگهبان این مصوبه مجلس را تأیید کرد، اما مخالفان…
بیشتر

پیمان‌نامه حقوق کودک؛ از حرف تا عمل

  گفت‌وگو با سیامک زند رضوی   شیلا قاسمخانی: روزگاری چوب استاد کودک را به مکتب می‌کشاند و تربیت کودکان به‌مثابه استاندارد کردن موجوداتی غیراستاندارد معنا می‌شد. امروزه ماجرای کودکی از بنیان تغییر کرده است. این تغییر وامدار تلاش بسیاری از فعالان بزرگسال است که درک درست‌تری از کودک پیدا کردند. امروزه کودکان جهان در تصمیم‎‌گیری‌های کلان مشارکت می‌کنند و الگوی کودکی با کودکانی چون…
بیشتر

کودک در کشاکش روابط قدرت

  گفت‌وگو با پیام روشنفکر از سال 1373 در شرایطی که دولت وقت سعی در ایجاد ارتباط همه‌جانبه با جهان داشت، مجلس ایران پیمان‌نامه حقوق کودک را به‌صورت مشروط پذیرفت. پیمان‌نامه حقوق کودک در زمینه و زمانه خاصی زاده شد. سال‌ها تلاش در این حوزه و تغییراتی که در مفهوم کودکی ایجاد شد و تلاش فعالان مختلف از نویسندگان کودک تا فعالان اجتماعی، زمینه چنین…
بیشتر

من به چشم خویشتن دیدم که جان آن‌ها می‌رود

  درباره نسبت نسل جدید فعالان حقوق کودک با پیمان‌نامه حقوق کودک شیما وزوایی   اگر کسی حتی چند صباحی در حوزه تشکل‌های حامی کودکان در ایران فعالیت کرده باشد، به‌سرعت و راحتی می‌فهمد آنچه عمیقاً این گروه‌ها، سازمان‌ها و فعالان را به هم پیوند می‌دهد پیمان‌نامه جهانی حقوق کودک است. بجز این پیوند که به‌جد باید گفت چیزی عمیق‌تر و همدلانه‌تر از نوعی «همدستی»…
بیشتر

بسترهایی برای درک مفهوم بورس

  حمیدرضا عریضی   «این داستانی است آکنده از خروش و همهمه که ابلهی روایتش می‌کند» ویلیام شکسپیر   درباره بورس هر کسی به‌گونه‌ای می‌اندیشد و در فضای مجازی و اینترنت آن‌چنان آکنده از خروش و همهمه است که شناختن صدای اصیل ممکن نیست. بسیاری بورس را پدیده‌ای توطئه آمیز می‌داند که دولت با آن مردم را سرکیسه کرده و دارایی‌شان را به یغما برده…
بیشتر

آیا زمان تجدیدنظر نرسیده است؟

  یک قرن سیاست مصیبت‌بار انرژی کشور رسول اژئیان   مسلماً همه دولت‌های مستقر در تمام کشورها، چه آن‌هایی که با آرای آزاد مردم سر کار آمده‌اند و چه آن‌هایی که به هر نحو دیگری بر سرنوشت مردم مسلط شده‌اند، هر دو آن‌ها سعی در تأمین نیازهای ضروری دارند و لذا کاهش تنش‌های اجتماعی و مانع بروز و ظهور نارضایتی مردم می‌شوند؛ اما نیازهای جامعه…
بیشتر

وضعیت ایران در شاخص‌های حکمرانی جهانی

بررسی دوره 1375 تا 1397 مسعود عامل سخی* برای نیل به توسعه پایدار1 و حکمرانی خوب،2 معیارها و سنجه‌های مختلفی وجود دارد. یک دسته از این معیارها و شاخص‌ها را بانک جهانی3 ارائه کرده است. بانک جهانی شاخص‌های حکمرانی جهانی4 را به‌صورت زیر معرفی می‌کند: پاسخگویی و اظهارنظر:5 از پایه‌ای‌ترین ستون‌های حکومت و یکی از مؤثرترین پایه‌های ضامن حکومت، حال به هر طریق که حکومت…
بیشتر