مقالات

طیبه سلمانی

مردم همان مردم‌اند

طیبه سلمانی دهه 60 در تاریخ ایران مقطعی حساس، پرمخاطره و مملو از حوادث گوناگون است و صدالبته سرشار از نوستالژی‌ها و خاطرات تکرارنشدنی برای مردمی که آن دوران را درک کرده‌اند. از همراهی و همبستگی مردم در ایام جنگ تا ترس و وحشت ناشی از موشک‌باران شهرها، تشییع باشکوه هر روزه شهدا و صف‌های طولانی گوشت و برنج و روغن کوپنی همگی یادآور آن…
بیشتر

اقتصاد دوران جنگ و نحوه مدیریت اقتصادی آن دوران

گفت‌وگو با سید محمد بحرینیان در زمان جنگ، باوجود مشکلات عدیده بسیاری از کارخانه‌ها به فعالیت خود ادامه می‌دادند و تا سال 1364 و تا پیش از سقوط چشمگیر قیمت نفت، سرانه تولید ناخالص ملی حفظ شد. لطفاً مختصری درباره وضعیت صنایع و کارخانه‌ها در آن دوران بفرمایید. به نام خدا، ادای احترام به همه شهدای ایران و طلب شفای عاجل برای جانبازانی که عمر…
بیشتر

اقتصاد ایران؛ نقش مردم و بازی نهادها

نگاهی به چالش‌های اقتصاد ایران از دولت جنگ تا کنون در گفت‌وگو با محسن صفایی فراهانی احمد هاشمی: محسن صفایی فراهانی متولد 1327 در تهران است. وی در سال 1351 با درجه کارشناسی ارشد مهندسی از دانشکده فنی تبریز فارغ‌التحصیل شد. او در دوران جنگ تحمیلی قائم‌مقام وزارت صنایع سنگین بود و آخرین مسئولیت ایشان قائم‌مقامی وزارت اقتصاد در دولت اصلاحات در سال 1384 بوده…
بیشتر

آفت ساختاری بلع دلار

گفت‌وگو با بهزاد نبوی مهندس بهزاد نبوی در دولت‌های محمدعلی رجایی و میرحسین موسوی حضور داشته و در دوران جنگ رئیس ستاد بسیج اقتصادی بوده است. وی در برنامه‌ریزی و سیاست‌گذاری در آن دوران نقش مهمی داشته است. نبوی در گفت‌وگو با چشم‌انداز ایران از تجربیات دولت جنگ در خودکفایی و تأمین مایحتاج ضروری مردم می‌گوید. در زمان جنگ، باوجود مشکلات عدیده، بسیاری از کارخانه‌ها…
بیشتر
احمد هاشمی

سفره ما و زیست از ما بهتران

احمد هاشمی در علم اقتصاد به تورم بیشتر از 100 درصد در سال ابرتورم گفته می‌شود. در چنین شرایطی مردم سعی می‌کنند پول‌های خود را به کالا یا ارز خارجی تبدیل کنند. همچنین خرید و فروش نسیه کاهش پیدا می‌کند و نرخ بهره فروش‌های نسیه متناسب با انتظار تورمی در نظر گرفته می‌شود. اینجا درباره آرای اقتصاددانان درباره دلایل شکل‌گیری چنین شرایطی و نیز راه‌های…
بیشتر

از دریای معارف مولانا

احمد کتابی #بخش_سوم دلایل قوی باید و معنوی نه رگ‌هایِ گردن به حجّت قوی (بوستان سعدی) 5ـ فراغت از تعصب و جزم‌اندیشی مولانا در جای‌جای آثار خود، به‌ویژه در مثنوی، مؤكداً، به نفی و نكوهش تعصب پرداخته است. ازجمله  در داستان معروفِ «فیل در خانة تاریك» كه در مقاله پیشین از آن یاد شد، در قالب تمثیلی بدیع و هوشمندانه، مبتلایِ به تعصب را به…
بیشتر

جایگاه خداوند در معرفت‌شناسی مدرن

کتاب گذر از دفاعیه‌گرایی؛ به‌سوی پدیدارشناسی متن در سال 1391 به کوشش فرامرز معتمد را انتشارات نقد فرهنگ منتشر کرده است. گفتنی است بنا بود نام این کتاب الله و دنیای مدرن باشد که به نام فعلی تغییر یافت. این کتاب مجموعه مصاحبه‌های آقای معتمد با اندیشمندانی چون عبدالعلی بازرگان، تقی رحمانی، حبیب‌الله پیمان، مقصود فراستخواه، محمد مجتهد شبستری، حسن یوسفی اشکوری، احسان و سارا…
بیشتر

نظریه سازگاری ایرانیان

حمیدرضا عریضی #بخش_اول بازرگان فردی خلاق و نظریه‌ساز است. در این مقاله، دو نظریه مهم او بسیار مورد بحث واقع شده‌اند: یکی سازگاری ایرانیان؛ و دیگری بی‌نهایت کوچک‌ها، که از اتفاق مکمل یکدیگر به شما می‌روند.نه‌تنها این نظریه‌ها مورد بحث قرار گرفته‌اند که حتی گرته‌برداری هم شده‌اند. ازجمله نظریه بی‌نهایت کوچک‌ها که بدون اشاره به بازرگان مورد محاکات قرار گرفت. نظریه اول او را سخت‌تر…
بیشتر

رویکردهای روشنفکرانه در انکار خویشتن

در نقد «ما ایرانیان» نوشته مقصود فراستخواه مهدی جامی مهدی جامی، پژوهشگر ادب و فرهنگ ایران از مؤلفان و ویراستاران دایره‌المعارف بزرگ اسلامی (تا ج 6) است و پس از اقامت در اروپا عمدتاً به کارهای رسانه‌ای، ترجمه و ویرایش مشغول بوده است. کتابش با عنوان ادب پهلوانی، در تاریخ ادبی دیرینه ایران در سال 1379 در ایران منتشر شد و سپس در 1388 نشر…
بیشتر

یزدان‌شناسی تنزیهی رهایی‌بخش

گفت‌وگو با احسان شریعتی #بخش_پایانی بیاتی: تا اینجا شما به مبانی مدرنیته پرداخته و انتقاداتی به مدرن‌ها وارد کردید، کمی هم ایجابی وجوه مدرنیته را بشکافید و بفرمایید متفکران ما در مواجهه با مدرنیته چه واکنش اندیشه‌ای نشان دادند و آیا ما به رنسانسی همچون غرب نیازمندیم؟ در غرب این تحول با سربرآوردن سوژه (فاعل شناسا) و محوریت آن آغاز شد و همین سوبژکتیویته بود…
بیشتر

مدرنیته جهانی و فراگرد تاریخی آن در ایران

گفت‌وگو با ناصر تکمیل همایون مطلب حاضر گفت‌وگوی تعدادی از دانشجویان با دکتر ناصر تکمیل همایون است که در اختیار نشریه قرار گرفته و شامل سه بخش است: بخش نخست تعریف مدرنیته و شناخت؛ بخش دوم تبیین فراگرد مدرنیزاسیون در جامعه ایران؛ و بخش سوم نتیجه‌گیری‌های اجتماعی و فرهنگی. مدرنیته1 همان‌طور که آگاهی دارید نزدیک دو سده است که در جامعه ایران از پیشرفت و…
بیشتر

طالقانی، اسلام، فراتر از سوسیالیسم

پردازشی از مبانی اقتصاد سیاسی اسلامی حبیب‌الله پیمان دور از واقع‌بینی است اگر تصور شود می‌توان یک الگو و برنامه عملی واحد از دیدگاه اجتماعی و اقتصاد سیاسی اسلام ارائه داد که برای همه‌وقت و همه‌جا معتبر و قابلیت اجرا داشته باشد. انتظاری که نشانه غفلت از تمایز اساسی میان اصول کلی و ثابت «دین» از یک‌سو و احکام متغیر و مقید به زمان و…
بیشتر