مقالات

مهدی فخرزاده

کرونا، سلامت روان و جنبش‌های اجتماعی ایران

مهدی فخرزاده   ویروس کرونا این روزها بسیاری از کشورها ازجمله ایران را تهدید می‌کند. ویروسی که هم نوع و زمان ورود و هم کیفیت حضورش در ایران پر از ابهام است. برای درک این ابهام کافی است سری به دعوای نماینده مردم قم و استاندار این استان بزنید. آمار تلفات ناشی از کرونا و توان دولت در کنترل آن مبهم است. شاید بسیاری از…
بیشتر

پارادوکس‌های توسعه در ایران

  نقد و بررسی کتاب «پنجاه سال برنامه‌ریزی در ایران» نوشته هدی صابر   دانشکده علوم اجتماعی تهران در ۲۹ دی‌ماه، میزبان جلسه نقد و بررسی کتاب «پنجاه سال برنامه‌ریزی در ایران» نوشته شادروان هدی صابر بود. در این جلسه محمدجواد زاهدی جامعه‌شناس و فرشاد مؤمنی، اقتصاددان، به نقد و بررسی این کتاب پرداختند. مشروح سخنان دو منتقد برنامه را می‌خوانید.   محمدجواد زاهدی؛ سیر…
بیشتر

تحولات صنعت و بازار نفت و بازیگران جهانی

  محمد آقایی   در این شب رحمت آرزو دارم روح شهید یوسفی با ارواح طیبه شهدا، انبیا و اولیا محشور شود. از اینکه خانواده معظم شهید یوسفی و مهندس میثمی و بزرگواران حاضر این فرصت را در اختیار من قرار دادند قدردانی می‌کنم و اجازه می‌خواهم در محضر اساتید بزرگوار به‌عنوان یک شاگرد و دانشجو مطلبی را مطرح کنم.۱ موضوعی که با اجازه شما…
بیشتر

بودجه ۹۹ در غیاب ذی‌نفع واقعی

  بهمن احمدی امویی   شهرداری تهران ماه گذشته پروژه زیرگذر استاد معین در خیابان آزادی را افتتاح کرد، اما این پروژه باعث نگرانی و دردسر مردم محل شد و نسبت به آن اعتراض کردند. پروژه‌ای که بدون توجه به نیاز مردم و درگیر کردن آن‌ها در مسائل و مشکلات آن‌ها با صرف هزینه‌های زیاد گره‌ای از مشکلات مردم باز نکرد و بر حجم ترافیک…
بیشتر

خوزستان، محرومیت و توسعه ناموزون

  گفت‌وگو با احسان هوشمند در شماره‌های پیشین نشریه چشم‌انداز ایران در گفت‌وگوهای متعدد به مشکلات استان‌ها و مناطق مختلف کشور و نیز اقوام ایرانی پرداخته‌ایم. در حال حاضر، استان خوزستان با وجود منابع طبیعی سرشار، دچار محرومیت شدیدی است که نمود آن در برخی چالش‌ها در منطقه قابل مشاهده است. در سال‌های اخیر اعتراضاتی در منطقه شکل گرفته که نمونه آن حوادث آبان‌ماه و…
بیشتر

فرافکنی و توجیه؛ دو بیماری اجتماعی بزرگ جامعه ما

  نقد فرافکنی در آثار سخنوران فارسی #بخش_پایانی احمد کتابی   ۲ ـ عارضه اجتماعی توجیه (دلیل‌تراشی) در مقالات گذشته، از ویژگی‌های بیماریِ اجتماعی بسیار شایعِ فرافکنی و پیامدهای آن، به اجمال، سخن رفت و از انعکاس وسیع آن در آثار سخنورانِ متقدم و متأخرِ فارسی و نیز در فرهنگِ عامه (فولکلور) ایران، به‌اختصار، یاد شد. در این مقاله بر آنیم به بررسیِ بیماری اجتماعیِ…
بیشتر

«راه بیگانگان»؛ رابطه دین و خشونت

  حمیدرضا عریضی   خلاصه: در سال ۲۰۱۷ گریم وود1 در کتابی که به نام راه بیگانه نوشت، به‌تفصیل پدیده داعش را بررسی کرد (یادداشت ۱). از نظر او داعش توانسته بود با استفاده از مفاهیمی مذهبی که آن را به شکل خاصی تفسیر کرده بود خشونت را توجیه کند. این مفاهیم مذهبی از نظر وود زیربنای خشونت داعش را می‌سازند. این کتاب به‌طور گسترده…
بیشتر

درباره ترجمه (نا) پذیریِ کلام دینی

  نکته‌هایی انتقادی پیرامون فلسفه دین نوین هابرماس دیتریش ُشتِه1 برگردان: محمد رحیمی   ناخرسندی از کجا برمی‌خیزد؟ یک ناظر با نگاهی کلی به مجادلاتِ پیرامونِ تلاشِ هابرماس برای بازتعیین نسبت ایمان و دانش (Wissen)، و از این راه تعیین نسبتِ عقل سکولار و دین2، در کل شاهد همراهی تأییدآمیز [همگانی] با رویکرد هابرماس خواهد بود.۳ تاکنون گهگاه خوانش هابرماس از کانت4 یا تعیین انضمامی…
بیشتر

خدا، امری ایمانی نه اثباتی

  کتاب گذار از دفاعیه گرایی؛ به‌سوی پدیدارشناسی متن در سال ۱۳۹۷ به کوشش فرامرز معتمدی دزفولی در انتشارات نقد فرهنگ منتشر شده است. گفتنی است قرار بود نام این کتاب الله و دنیای مدرن باشد که بعداً به نام فعلی تغییر یافت. این کتاب مجموعه مصاحبه‌های دزفولی با اندیشمندانی مانند عبدالعلی بازرگان، حبیب‌الله پیمان، تقی رحمانی، مقصود فراستخواه، محمد مجتهد شبستری، لطف‌الله میثمی، حسن…
بیشتر

هویت ملی و مسئله زبان اقوام ایرانی

  به بهانه  اسفند ۲۱ فوریه  ۲ اسفند  روز جهانی زبان مادری سعید مدنی   حفظ، بقا، اعتلا و توسعه همه‌جانبه ایران در تمامیت ویژگی‌های قومی، فرهنگی، اجتماعی و سیاسی‌اش از بزرگ‌ترین دغدغه‌های نیروهای ملی و مذهبی در فکر و عمل بوده است. هویت ملی به معنای احساس تعلق و وفاداری به عناصر و نمادهای مشترک در اجتماع ملی است. هویت ملی فرآیند پاسخگویی آگاهانه…
بیشتر

راه توسعه؛ توانمندسازی اجتماع‌محور جوامع محلی

    تبعات سیل سیستان درگفت‌وگو با سید محمود حسینی متأسفانه شاهد باران‌های سیل‌آسا در استان محروم سیستان و بلوچستان و شرق هرمزگان (منطقه مکران) هستیم. شما در زمانی استاندار سیستان و بلوچستان بوده‌اید و به مسائل و مصائب آن استان آشنا هستید. از طرف دیگر ساماندهی نظام جمهوری اسلامی در آن منطقه را به‌خوبی می‌دانید، حضور نیروهای مسلح و کاروان‌های ترانزیت مواد مخدر را…
بیشتر

تحلیلی از شورش‌های خشونت‌آمیز

  چرا کنش‌های اعتراضی حاصل از نارضایتی‌های اقتصادی-اجتماعی و سیاست‌های حکومتی به خشونت منجر می‌شوند؟ علیرضا بی‌زبان1   در اندیشه‌های سیاسی کلاسیک گرفته تا تئوری‌های مدرن سیاسی و جامعه‌شناختی، چرایی و چگونگی ظهور و بروز جنگ‌های داخلی و شورش‌های خشونت‌آمیز، یکی از پرسش‌های جدی اندیشمندان سیاسی و اجتماعی بوده است و بر عواملی نظیر فقر و محرومیت نسبی اقتصادی-اجتماعی، بی‌عدالتی و توزیع نابرابر منابع، تبعیض…
بیشتر