نگاهی به مقاله «بیت‌های عرب‎ستیزانه در شاهنامه» نوشته ابوالفضل خطیبی عبدالنبی قیم آقای خطیبی در ابتدای مقاله پس از ذکر مقدمه‌ای کوتاه درباره سقوط پادشاهی ساسانی و ذکر این مطلب که واپسین برگ‌های این خاندان که سراسر ناله و مویه برای از دست رفتن شکوه و اقتدار گذشته ایرانیان بود به نگارش درآمد و به خدای‌نامه منضم شد، می‌نویسد: «در این بخش از خدای‌نامه، گزارندگان…

نگاهی به ترانه «برای»؛ ساخته شروین حاجی‌پور مهدی غنی برخی نسل جوان کشور را متهم می‌کنند که از آرمان‌ها و فضایل اخلاقی و ارزش‌های متعالی فاصله گرفته‌اند و به مطالبات غریزی و روزمره مبتلا هستند. گذشته از اینکه این نوع قضاوت‌های کلی و مطلق‌نگر عموماً با واقعیت فاصله دارد، وقتی چنین گزاره‌ای مبتنی بر داده‌های عینی و پژوهش علمی نباشد، از اعتبار و دقت لازم…

آزاده توسلی در گشت‌وگذاری در محافل هنری به دنبال آن بودیم که بدانیم آیا اعتراضات 1401 در جامعه تأثیری بر فضای هنری داشته است یا خیر. از نقاشان مختلف در گالری‌های نقاشی به‌کرات این جمله را شنیدم که یخچال خانه خالی است، چه انتظاری داریم تابلوی نقاشی خریداری می‌شود؟ نقاشی که می‌گفت در ماه‌های اخیر فروش تابلوها پیش‌بینی‌ناپذیر شده و هزینه خرید وسایل، اجاره مغازه…

سعیده امین زاده آنچه در نگاهی آغازین و بسیار کلی می‌توان درباره‌ اعتراضات شش‌ماهه دوم سال 1401 گفت، موجی است که به شکلی تصاعدی به برانگیختن امواجی بزرگ و بزرگ‌تر و نهایتاً طوفانی انجامید؛ طوفانی که به نظرم خواهی‌نخواهی زندگی همگی ما را زیرورو کرد. برای چنین زیروروشدنی نمی‌توان خطوط و مرزهایی متقن و قطعی تعیین کرد و فی‌المثل گفت آن‌که پراگماتیست‌ بوده کمتر تأثیر…

کاوه فولادی نسب چند ماه پیش در یادداشتی که در مجله‌ی «تجربه» منتشر کردم، از این گفتم که نه‌تنها ما نویسنده‌ها، که هیچ شهروند دیگری هم در این زمینه و زمانه نمی‌تواند سیاسی نباشد، که امروز زیست روزمره‌ی ما ایرانیان به امری سیاسی تبدیل شده است. آن یادداشت با این جمله‌ها شروع می‌شد: «بعضی‌ها می‌گویند «من سیاسی نیستم.» فرقی ندارد نویسنده باشند یا دندان‌پزشک یا…

آتوسا افشین نوید به گمانم هر داستانی مستقل از آنکه حال و هوای چه فضا و زمانی را تصویر می‌کند و ادعای چه نسبتی با واقعیت را دارد، همواره روح زمانه‌ی زایش خود را نیز حمل می‌کند. به تعبیری در دیدگاه من هر اثر داستانی دو قصه موازی را روایت می‌کند؛ قصه‌ای که نویسنده در ذهن پرورانده و قصه‌ای که بر نویسنده حین خلق اثر…

حسین سناپور از انقلاب تاکنون کشور ما دچار وقایع بزرگی بوده است، چه خودِ انقلاب که تأثیرش بسیار عمیق بود، چه جنگ، چه درگیری‌های نظامی و غیرنظامی گروه‌های سیاسی، چه دوره‌هایی از انتخابات و چه اعتراضاتی که منجر به کشته‌شدن یا زخم‌هایی عمیق بر روح و روان مردم شده است. این اتفاق‌ها بسیار بوده‌اند و هیچ‌کدام شاید انعکاس درخوری در رمان‌های ما نداشته‌اند، و البته…

احمد هاشمی در این سكوت، حقیقت ما نهفته است. حقیقت تو و من.۱   به روزگار بی‌ایمانی چراغ‌ها، هرزگیِ تاریکی است که سایه می‌گستراند. سالن‌های تئاتر سوت‌وکور است و سینما کمر به خدمت ابتذال و لودگی بسته است. تابلوهای بی‌قواره شهر پرشده از شکلک‌های اطواری خواننده‌های تازه به بازار رسیده که باور کنیم همه‌چیز عادی است که نیست. هنرمندان با محدودیت‌های بسیاری مواجه‌اند که شرح…

شیلا قاسمخانی تا چند سال پیش ادبیات عرب در ایران چندان شناخته‌شده نبود، ولی مدتی است با ترجمه آثار عربی محبوبیت این آثار در بین مخاطبان ایرانی چشمگیر شده است. درباره دلایل این محبوبیت با علیرضا منوچهریان، عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی، گفت‌وگویی انجام داده‌ایم. ایشان همچنین مترجم یک دیوان طراز اول عربی به نام ترجمه و تحلیل دیوان متنبی است. چرا اخیراً در…

تحلیلی بینامتنی بر سویه‌هایی بنیادین در داستان علی مغازه‌ای انسانِ نادان آزاد نیست… «گفتم: اکنون که از این نکته فارغ شدیم، می‌خواهم از راه تمثیلی بر تو نمایان سازم که تأثیر تربیت در طبیعت آدمی چگونه است. غاری را در نظر بیاور که در آن مردمانی را به بند کشیده، روی به دیوار و پشت به مدخل غار نشانده‌اند. این زندانیان از آغاز کودکی در…

در جست‌وجوی «شاعر زمانه» احمد هاشمی این نوشته به وارسی مسئله‌ای غیرضروری و دور از زمانه نشسته است. ادیبان بی‌غم و مبارزان راه آزادی «باید ملاحظه نمود که تاکنون از آثار ادبا و شعرای ما چه نوع تأثیری به عرصه ظهور رسیده و نهالی که در باغ سخنوری نشانده‌اند چه ثمر بخشیده و تخمی که کاشته‌اند چگونه نتیجه داده است. آنچه مبالغه و اغراق گفته‌اند،…

مهدی فخرزاده مقدمه آثار ادبی و هنری، در بسیاری از موارد تأثیر فراوانی از شرایط اجتماعی و سیاسی دوران خود گرفته‌اند. براهنی در کتاب طلا و مس از مسئولیت‌های چهارگانه شاعر نسبت به جهان می‌گوید. همچنین لوسین گلدمن معتقد است: «ارزش‌های معنوی حقیقی از واقعیت اقتصادی و اجتماعی جدا نمی‌شوند، بلکه دقیقاً بر اساس همین واقعیت شکل گرفته‌اند و بر آن‌اند تا حداکثر همبستگی و…