سیاست داخلی

اخلاق، مصلحت و حق قانونی ـ شهروندی

  فائزه حسنی نسبت حق‌الناس با فهم فقهای شورای نگهبان انتخاب سپنتا نیکنام، تنها عضو زرتشتی شورای شهر یزد، با ابلاغیه شورای نگهبان مبنی برخلاف شرع بودن یک تبصره از قانون شوراها لغو شد و با نظر قطعی آیت‌الله یزدی با استناد به اصل چهارم قانون اساسی مبتنی بر فهم فقهای شورای نگهبان قطعیت یافت. در این مقاله برآنیم نظر کارشناسان و صاحب‌نظران موافق و…
بیشتر

تصادم نیروها و میانجی‌شدن سرمایه اجتماعی

  ابوطالب آدینه‌وند در نگاهی تاریخی، حدود دو سده از تأملات و تکاپویی ملی برای دستیابی به الگویی قانونی و دموکراتیک می‌گذارد  در بزنگاه‌های مختلف و در پسِ آن در دینامیزم پرخلجان تاریخی در معبر واقعیت ایران و ایران متأثر از واقعیت‌های جهان جدید، شرایط سیاسی و اجتماعی کنونی به امروز رسیده است بنابراین برای تفسیر واقعیت امروز توجه به نقطه عزیمت‌ها و سیرشان ضروری است.…
بیشتر

سرانجام دو روند متضاد

  آذر منصوری اول: قانون اساسى جمهوری اسلامی واجد ظرفیت‌های بی‌بدیلی است که توجه به این ظرفیت‌ها می‌تواند راه را بر هر نوع تک‌صدایی یا حذف قدرت اثرگذاری مردم در تعیین سرنوشت خود ببندد. برگزاری تقریباً هر دو سال یک انتخابات در این قانون و اختصاص بخشی مفصل و ویژه به حقوق ملت از ظرفیت‌های عینی این قانون است که می‌تواند در فرآیند گذار به…
بیشتر

راهبرد پیش‌رو: «تقویت فرآیند گذار به دموکراسی»

  محمد توسلی در دوران دوازدهمین انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۳۹۶ و همچنین رخدادهای پس از انتخاب دکتر حسن روحانی به ریاست‌جمهوری با آرای سنگین بیش از ۲۴ میلیون، تضاد بین جریان محافظه‌کار و نهادهای حامی آن با رئیس‌جمهور منتخب، خط‌مشی اعتدال و عقلانیت به‌طور چشمگیری افزایش یافت.  به‌طور طبیعی چالش‌های پیش‌روی دولت دوازدهم ناشی از محدودیت‌های ایجادشده توسط جریان محافظه‌کار، که بیشترین سهم را در نهادهای…
بیشتر

سرانجام دو روند متضاد

  لطف‌الله میثمی به‌نظر می‌رسد ارزیابی حماسه انتخاباتی ۲۹ اردیبهشت ۹۶ نه‌تنها یک انتخابات در بستر قانون اساسی بود، بلکه می‌توان از آن به‌عنوان یک همه‌پرسی و رفراندوم یاد کرد. همچنین می‌توان گفت که این حماسه به‌عنوان یک اقدام انقلابی به‌بار نشست. نخست اینکه، این خیزش بی‌سابقه مردم با هزینه بسیار کم در بستر قانون اساسی و به قرائت فقهای شورای نگهبان و سازوکارهای آن‌ها…
بیشتر

اصلاح‌طلبی؛ از ظاهربینی تا ژرف‌اندیشی

  بازگشت اصلاح‌طلبان به قانون اساسی، گفت‌وگوی تمدن‌ها و اصلاح دینی محمدحسین رفیعی نخست- باید عملکرد بیست‌ساله اصلاحات با تعمق بررسی شود. دوم- اصلاح‌طلبان یک طیف‌اند که آرزو و رویکردهای متفاوتی به اصلاحات دارند و اجماعی درباره ماهیت، اهداف و ضرورت آن وجود ندارد. دسته‌ای از این طیف، به حفظ قدرت و پس از ۸۸، بهتر است گفته شود به بازگشت به قدرت می‌اندیشند. پس…
بیشتر

کدام اصلاحات زنده‌باد؟

  سعید حجاریان اخیراً بار دیگر درباره «اصلاحات» و وضعیت آن مباحثی مطرح و پرسش‌هایی به‌وجود آمده است. به‌خصوص پس از آنکه اصلاح‌طلبان و اعتدالیون با یکدیگر ائتلاف کردند و دولت آقای روحانی را به‌وجود آوردند. در این زمینه پرسش‌هایی از این قبیل مطرح شد: اصلاحات چه نسبتی با اعتدال دارد؟ آیا اصلاحات تبدیل به پله‌ای برای اعتدال شده است؟ آیا اصلاح‌طلبان از اعتدال به‌عنوان…
بیشتر

یک دستور کار پیشنهادی برای گفت‌وگوی جمعی

  محمدجواد غلامرضاکاشی دانشیار دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبایی   پروژه اصلاحات چنان‌که در انتخابات دوم خرداد سال ۱۳۷۶ به صحنه آمد، دارای یک ایدئولوژی پشتیبان بود، حاملان اجتماعی مشخص داشت و هویت جمعی اثرگذاری ایجاد کرد. این پروژه فکری سیاسی، دوران یوتوپیک و ایدئولوژیک خود را طی کرده و اینک در موقعیتی هست که بتوان درباره کلیت آن سخن گفت. متأسفانه،…
بیشتر

کالایی‌سازی آموزش عالی ذیل ساختاری تحت سیطره

  محمدحسن احمدی   کالایی‌سازی، تالابی است که سال‌ها دامنگیر آموزش عالی کشور شده است و هر روز بیشتر آن را در خود فرومی‌کشد. مسئله‌ای که طی سالیان متمادی و با اعمال سیاست‌های مبتنی بر خصوصی‌سازی و کاهش حجم دولت، دانشگاه را در مسیری قرار داد تا منطق بازار بر دانشگاه حاکم شود و آموزش عالی به‌مثابه کالا در اختیار شهروندان قرار گیرد. در این…
بیشتر

خصوصی‌سازی آموزش در سپهر اقتصاد سیاسی کشور

  زهره نجفی   نمی‌توان تحلیلی جامع از موضوع خصوصی‌سازی آموزش در ایران ارائه کرد بدون آنکه بررسی دقیقی از ساختارهای اقتصادی و اجتماعی حاکم بر کشور در چند دهه اخیر به‌عمل آورد. از قضا به‌نظر می‌رسد بخشی از ناکامی منتقدان و مخالفان سیاست‌های خصوصی‌سازی آموزش عالی (به‌خصوص در فضای دانشجویی) برای ایجاد ممانعت در پیش‌برد این طرح‌ها یا حداقل کاستن از سرعت روزافزون آن‌،…
بیشتر

ضرورت توسعه متوازن شهر

  گفت‌وگو با محمد حقانی   در واپسین روزهای کاری شورای شهر چهارم به دیدار محمد حقانی رفتیم. موضوع بحث تجارب چهارساله ایشان در شورای شهر تهران بود. *** برخی می‌گویند اختیار شورای شهر فقط در حد تعیین شهردار بوده و ابزار نظارتی ندارد. تفسیر کردند که نظارت شورای شهر استطلاعی و نظارت شورای نگهبان استصوابی است و همین هم قدرت شورای شهر را پایین…
بیشتر

توسعه و ولایت‌فقیه؟

  به‌سوی بازخوانی اجتماعی دغدغه پیشرفت در کتاب «ولایت‌فقیه؛ حکومت اسلامی» مهدی سلیمانیه انقلاب و جایگاه دغدغه پیشرفت بلافاصله پس از انقلاب و در دهه‌های بعد، تفسیرهای مختلفی از چیستی عوامل وقوع انقلاب و انگیزه‌های انقلابیون طرح شد. طبیعتاً این تفسیرها، طیف وسیعی از ایده‌ها را دربرمی‌گرفت. این تفسیرها، برحسب خاستگاه فرد یا گروهی که آن را تولید یا نمایندگی می‌کرد، متفاوت بود. یکی از…
بیشتر