زنده‌یاد مهندس مهدی بازرگان در عمر بابرکت خود شاگردان زیادی را تربیت کرد؛ من نیز افتخار دارم یکی از شاگردان او تلقی شوم. در شماره 24 نشریه چشم‌انداز ایران مطلبی به نام «ملی کردن دین» نوشتم تا به‌طور نسبی دین خودم را نسبت به استاد ادا کنم. در شرایطی که دینداری رایج آن زمان حدیث و روایت‌هایی بود که بخشی از آن‌ها با قرآن هماهنگی…

واقعیت این است که جامعه ما از فرهیخته بزرگواری چون حجت‌الاسلام داود فیرحی محروم شد که ضایعه بزرگی بود. وی با وجود سن کم، علاقه و پشتکار وافری داشت که همراه با صمیمت و برخوردهای مهربانانه، دستاوردهای بسیاری را به جامعه ارائه کرد. پس از درگذشت ایشان در مطبوعات و ویژه‌نامه‌ها به‌اندازه کافی و البته نه در حد شأن این بزرگوار، صحبت شده است، اما…

گفت‌وگوی منتشرنشده جمعی از صاحب‌نظران با حضرت آیت‌الله‌العظمی حسینعلی منتظری بدون تردید نظریه اصلی آیت‌الله‌العظمی منتظری در کتاب دراسات فی ولایة الفقیه، نظریه انتخاب (نظریه نخب) است و پیش از آن به نظریه نصب باور داشتند. کتب و آثاری که در اواخر عمر ایشان منتشر شده نشان می‌دهد تحولی عمیق در نظریات قبلی ایشان صورت گرفته است. اگر این نظریه را بتوانیم «نظریه نظارت» فقیه…

محمد محمدی گرگانی #بخش_پنجم مقدمه: در بخش‌های گذشته، سخن به این سؤال رسید که در قوانین موجود در جامعه امروز بشری و بر اساس اعلامیه جهانی حقوق بشر، همه شهروندان، فارغ از (دین و مذهب و نژاد) از حقوق و آزادی‌های برابر برخوردارند و دین و مرام سیاسی و نژاد و جنسیت تأثیری در بهره‌برداری آنان از این حقوق مساوی ندارد. در این بخش اولین…

مروری بر کارنامه شصت‌ساله تلاش علمی-پژوهشی آیت‌الله صانعی رضا احمدی مقدمه: آیت‌الله یوسف صانعی در سال ۱۳۲۵ به راهنمایی پدر خویش وارد حوزه علمیه اصفهان شد. سپس طی دوره مقدماتی در سال ۱۳۳۰ به حوزه علمیه قم مهاجرت کرد. در قم با مشکلات معیشتی همراه بود و بنا بر نقل ایشان گاهی چند ماه غذای سیر نمی‌خورد. عشق، شوق و جدیت به تحصیل هر مانعی…

گفت‌وگو با حجت‌الاسلام‌والمسلمین فخرالدین صانعی هرچند پس از رحلت آیت‌الله صانعی در مطبوعات درباره روش فقهی ایشان صحبت‌های زیادی شد، بر آن شدیم که از فرزند ایشان که رابطه نزدیکی با ایشان داشتند سؤال‌هایی درباره اجتهاد پویای ایشان بپرسیم، چراکه در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران یازده نفر از مقامات ارشد و کلیدی از مجتهدین‌اند و مرحوم امام هم بارها گفته بودند اجتهاد مصطلح کافی…

بیم و امیدهای دوران پساترامپ با نگاهی به کتاب «کارنامه دولت جنگ» احمد هاشمی دیوید اس اشلیکیس، دانشیار مطالعات بین‌الملل در مرکز دیویس دانشگاه هاروارد، در مقاله‌ای با «عنوان تلقی‌ها از جنگ در شرق و غرب»1 می‌نویسد: «یک امریکایی یا بریتانیایی هنگام شنیدن واژه جنگ در قیاس با یک لهستانی، لیتوانیایی یا روسی برداشت متفاوتی دارد. دسته نخست جنگ را مانند ابزاری می‌بینند که به‌وسیله…

فضل‌الله صلواتی «إِذَا مَاتَ الْعَالِمُ ثلم فِی الْإِسْلَامِ ثُلْمَه لَا یَسُدُّهَا شَیْ ءٌ إِلَی یَوْمِ الْقِیَامَه»   از پیامبر بزرگ اسلام (ص) نقل شده است: چون عالمی از جهان رخت بربندد، بر اساس و بنیان اسلام رخنه ایجاد شود، تا آنکه دیگری چون او بتواند آن بنیان را ترمیم کند و پرچم به جای مانده را بر دوش گیرد. عالمان بسیار و شایستگان فراوانند، خدایشان…

جدایی نهاد دین از نهاد سیاست محمد محمدی گرگانی #بخش_چهارم در سه مصاحبه گذشته این مسئله مطرح شد قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، ظرفیت‌های بسیار بالایی دارد، که می‌توان بدون تغییرات بنیادین و پرهزینه در شرایط موجود از آن بهره‌مند شد. در مصاحبه‌های پیشین گفته شد اصل تساوی حقوق همه مردم ایران، جز در چند مورد استثنایی، با همین قانون اساسی قابل دسترسی است، همچنین…

«مَنْ ینْصُرُنِی مِنَ اللَّهِ إِنْ طَرَدْتُهُمْ» ستوان دو وظیفه و رئیس دفتر دانشکده سررشته‌داری بودم. شهریور 1344 بود که بین افسرانی که استاد دانشکده بودند زمزمه‌ای شکل گرفت درباره گروهی که در کوه‌های شمال تهران، مقاومت مسلحانه کرده‌اند. کمی بعد معلوم شد که 90 نفر را بازداشت کرده‌اند و در پادگان جمشیدآباد در یک محوطه‌ای با سیم‌خاردار محصور  بوده و زندانی شدند. متوجه شدم همشیره‌زاده‌ام…

خاله قدسی از رجال بود. او همسری خوب، یاری فداکار و همراه دکتر محمد ملکی بود و در تمامی مراسم به اتفاق دکتر شرکت می‌کرد و با هم شصت سال زندگی کردند، به حدی مأنوس بودند که دکتر در دوران بیماری ایشان، سخت نگران بودند و احساس تنهایی می‌کرد. خاله قدسی برای دیگران نیز مادری می‌کرد، مادری مهربان و پرمحبت. توقع محبت و مهربانی متقابل…

  نقش مهندس بازرگان بر زندگی شخصی، اجتماعی و سیاسی من مطالب زیر بخشی از گفت‌وگوی صمیمانه زهرا بازرگان با زنده‌یاد محمد بسته‌نگار، از رهبران شورای فعالان ملی مذهبی، عضو قدیمی نهضت آزادی ایران و داماد مرحوم آیت‌الله طالقانی در سال 1396 انجام شده است. محمد بسته‌نگار، از مبارزان باسابقه راه آزادی و دموکراسی در ایران و دارای تألیفات و پژوهش‌های متعددی در حیطه‌های اجتماعی،…