مقالات

صندوق‌های بازنشستگی؛ صندوق تأمین آینده بیمه‌شدگان یا صندوق پس‌انداز دولت‌ها؟

گفت‌وگو با محمد ستاری‌فر مرتضی نیساری: یکی از اَبَربحران‎هایی که جامعه ما با آن دست به گریبان است بحران صندوق‌های بازنشستگی است که اگر به فکر چاره نباشیم، ممکن است هزینه‌های زیادی را به جامعه تحمیل کند. برای واکاوی ابعاد این بحران با آقای دکتر محمد ستاری‌فر، اقتصاددان و رئیس سازمان برنامه و بودجه در دولت اصلاحات و رئیس اسبق سازمان تأمین اجتماعی، به گفت‌وگو…
بیشتر

این جنگ مغلوبه است؛ نظام‌ حکمرانی و مسئله حجاب

سید حسین سراج زاده مسئله حجاب زنان از نخستین سال‌های پیروزی انقلاب اسلامی ایران به یک مسئله اجتماعی تبدیل شد؛ به این معنی که حکومت و اکثریت مردم رعایت نکردن حجاب در فضاهای عمومی را با هنجارهای جامعه مغایر دانستند و برای مقابله با آن تمهیداتی اندیشیدند. این تمهیدات علاوه بر برنامه‌های گسترده تبلیغی و فرهنگی، کنترل قانونی را هم شامل شد. با اجباری شدن…
بیشتر

عدالتِ گمشده طبقه فرودست

نگاهی به رمان قصه یک مشت تمشک؛ نوشته اینیاتسیو سیلونه علی بیاتی یادآوری گِردی زمین، در بادی امر چنان امر مهمی به نظر نمی‌آید، از کودک تا بزرگسال این موضوع را می‌دانند؛ اما گنجاندن آن در یک رمان و به کار بردن آن در یک گفت‌وگوی تأثیرگذار، هنر نویسنده و بهره‌برداری وی از آن نکته علمی به‌ظاهر متفرقه را از درون اعتقادات مردم نشان می‌دهد.…
بیشتر

غریبه‌ای که تمام شهر می‌شناسندش

نگاهی به دو کتاب چرا تاریکی را خدای خود نکنم و کابل ۱۴۰۰ احمد هاشمی محمدکاظم کاظمی شعر مشهوری دارد با این مطلع: «غروب در نفس گرم جاده خواهم رفت/ پیاده آمده بودم پیاده خواهم رفت». هر بیت این شعر تصویری زنده است از زندگی مهاجران افغانستانی در ایران. «طلسم غربتم امشب شکسته خواهد شد/ و سفره‌ای که تهی بود بسته خواهد شد». بسیاری از…
بیشتر

پاکستان؛ چالش ثبات در نظام دوبُنی

محمدرضا کربلایی روز ۵ اسفند ۱۴۰۰ (۲۴ فوریه ۲۰۲۲) که ارتش روسیه تهاجم گسترده به اوکراین، همسایه غربی خود را آغاز کرد، نه‌تنها به تشدید رقابت‌ها و تقابل‌ها در بلوک‌های مختلف جهانی دامن زده شد و روند تغییرات در نظم ژئوپلیتیکی جهان سرعت گرفت، بلکه هم‌زمانی آن با سفر عمران خان، نخست‌وزیر پاکستان، به مسکو و دیدار با ولادیمیر پوتین، باعث به لرزه درآمدن پاکستان…
بیشتر

روزهای مصیبت‌بار اسرائیل

محمد احمدی     غافلگیری اسرائیل سال نو یهودی دو بار برای اسرائیل غافلگیرکننده و مصیبت‌بار بوده است. در روز تعطیل «یوم کیپور»، شنبه ششم اکتبر، ۱۹۷۳ صدها هزار سرباز مصری و سوری وارد سرزمین‌های اشغالی ۱۹۶۷ شدند تا آن را باز پس گیرند. درست پنجاه سال بعد، در یک روز تعطیل دیگر یهودیان، شنبه هفتم اکتبر ۲۰۲۳ حدود ۳ هزار رزمنده فلسطینی وارد سرزمین‌های اشغالی…
بیشتر

می‌شد مانع کودتا شد

از نگاه شاهدی درصحنه پرویز بابایی متولد ۱۳۱۱ است. در دوره نهضت ملی کردن نفت، در سنین نوجوانی به دلیل نیاز مالی مشغول به کار شد و اولین کارش اشتغال در چاپخانه بود و در همین مسیر با مجلات و نشریات سیاسی آشنا و جذب فعالیت‌های کارگری شد. در هفده‌سالگی برای اولین بار در فعالیت‌های سیاسی دستگیر شد. پس از آن جذب حزب توده شد.…
بیشتر

جنبش ماه می ۱۹۶۸ فرانسه؛ جنبشی فراگیر در تمام جهان

احمد غضنفرپور #بخش_اول پیش از آنکه شرح وقایع این جنبش یا انقلاب فراگیر، تاریخی و نتایج برگشت‌ناپذیر آن به‌رغم شکست سیاسی به رشته تحریر درآید، ضروری است برای ابهام‌زدایی و نقش برجسته این رویداد تاریخی به چندین پُرسش مهم و کاربردی پاسخ داده شود. اهمیت این پرسش‌ها از این جهت مهم است که برای نسل جوان روشن شود جنبش ماه می ۱۹۶۸ نتیجه بحرانی بود…
بیشتر

همراه با آیت‌الله؛ از طالقان تا تهران

گفت‌وگو با محمدحسن علایی طالقانی    #بخش_اول مهدی غنی: هر وقت به ایشان می‌گفتیم چرا خاطرات‌تان را منتشر نمی‌کنید، طفره می‌رفت و با تواضع همیشگی می‌گفت مطلب به‌دردبخوری ندارد، دیگران گفته‌اند. سرانجام این بار زبان گشودند و با حافظه خوبی که دارند ما را به گذشته‌های دور بردند تا با وضعیت زندگی مردم آن دوران و تحولات و شخصیت‌های تأثیرگذار و نیز زندگی خانوادگی آیت‌الله…
بیشتر

عمومی شدن خشونت با نگاه جامعه‌شناسی سیاسی

احمد فعال    مقدمه در این نوشتار تلاش می‌شود جریان عمومی شدن خشونت‌ها و ستیزه‌جویی‌هایی  را که در جهان وجود دارند به تفسیری نسبت دهد که جهان امروز و دیروز از سیاست ارائه می‌شود. صرف‌نظر از عوامل اجتماعی، اقتصادی و عواملی مانند رقابت‌ها در سیاست بین‌الملل، مسائل آیینی و ایدئولوژی‌هایی که تفاسیر خشونت‌آمیز از آن‌ها منتشر می‌شود، وجود خشونت‌های دامن‌گستر ناشی از تغییراتی است که…
بیشتر

ابژگی و سوژگی زنان در تاریخ ایران

گفت‌وگو با اسمعیل خلیلی فخرزاده: فضای عمومی ایران گواه بر اوج‌گیری جنبش زنان در ایران است و در مسیر تقویت این جنبش، باید به موانع و مشکلات مسیر پرداخت. در چند شماره اخیر چشم‌انداز ایران، در بخش اجتماعی به بحث خشونت به‌ویژه خشونت علیه زنان، پرداخته شده است. در این شماره نیز مهمان سفره فکری اسمعیل خلیلی، پژوهشگر اجتماعی، هستیم. او و همسرش پژوهش‌های گسترده‌ای…
بیشتر

تغییرات اقلیم و اثراتش بر توسعه اقتصادی

گفت‌وگو با داودرضا عرب مرتضی نیساری: مدیریت بخش آب یکی از مهم‌ترین چالش‌های مدیریت اثرات تغییر اقلیم می‌باشد. پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهد در آینده نزدیک افزایش گرمای هوای کره زمین و متعاقب آن تغییرات اقلیم در مناطق مختلف چالش‌های اساسی را برای بشر در پی داشته باشد. با گذشت زمان جوانب مختلف تغییر اقلیم بهتر شناخته شده و اجماع جهانی بیشتری در زمینه لزوم مقابله سریع…
بیشتر