مقالات

برنامه‌ای برای اجرا نشدن

گفت‌وگو با حجت‌الله میرزایی ایران یکی از کشورهای پیشگام در امر نوشتن برنامه توسعه اقتصادی در منطقه است بیش از هفتاد سال پیش اولین برنامه هفت‌ساله توسعه اقتصادی در ایران نوشته شد، اما علی‌رغم این، هنوز تا توسعه‌یافتگی راه زیادی در پیش دارد. در گفت‌وگویی با آقای دکتر حجت‌الله میرزایی عضو هیئت‌علمی و استاد دانشکده اقتصاد دانشگاه علامه، به بررسی علت این موضوع پرداختیم. آنچه…
بیشتر

دود تورم در چشم محرومان

  گفت ‎و گو با حسین عبده تبریزی  اقتصاد ایران به‌جز در مقاطع کوتاهی همواره از تورم مزمن و بالا رنج برده است، علی‌رغم رفت‌وآمد دولت‌ها این مشکل تاکنون لاینحل مانده است و هزینه ناکارآمدی دولت‌ها را مردم مخصوصاً اقشار کم‌درآمد می‌پردازند. در گفت‌وگویی با آقای دکتر حسین عبده تبریزی، استاد دانشگاه و اقتصاددان، به واکاوی این موضوع پرداخته‌ایم چشم‌انداز ایران: اقتصاد ایران دچار تورم مزمن…
بیشتر

کالبدشکافی وقایع اعتراضی اخیر از منظر حقوقی

محمدصالح نقره‌کار[1] جامعه ایران در حال تجربه یک دگرش ارزشی با تغییر در اقلیم زیست فردی و جمعی و جامعوی است. نظام حقوقی همپای این تحولات باید رؤیاهای مردم را ببافد تا به قاعده‌های الزام‌آور اثربخش بدل شود. همپای تحول‌خواهی ایرانیان باید تغییر در بافت و ساخت حقوقی طی بازخوانی ساختارها و هنجارها و رفتارها شکل بگیرد. تاب‌آوری نهاد قدرت برای ایجاد موازنه بین ثبات…
بیشتر

انفجار فرهنگ

تاکتیک‌ها و راهبردهای شهروندان ناهمسو با سیاست فرهنگی حاکم برای مقاومت نعمت‌الله فاضلی[1] مهم‌ترین پرسش این است که این جنبش را چگونه فهم کنیم؟ و پرسش دیگر اینکه شیوه فهم‌پذیر کردن ما چه اهمیتی برای جامعه دارد؟ همچنین آینده جنبش را چگونه می‌توان دید نیز دغدغه همه است. توضیح آینده جنبش تا حدودی تابع دو پرسش نخست است. این جنبش ماهیتی چند لایه دارد و…
بیشتر

رخت بربستن شخص‌محوری

داریوش رحمانیان[1]  مورخان ما به‌طور سنتی عادت کرده‌اند که گذشته منفصل را مطالعه می‌کنند. بر این اساس، ملاک اینکه یک حادثه یا پدیده به‌عنوان متَعَلق شناخت علمی تاریخی تعیین شود، این است که فاصله معین و مشخصی از آن ایجاد شود و ما اصطلاحاً معاصر بر آن حادثه باشیم، نه اینکه در آن حادثه باشیم. یک مسئله پیچیده معرفت‌شناختی و روش‌شناختی است که نمی‌خواهم وارد…
بیشتر

احیای امر سیاسی و دموکراسی فراگیر در جنبش اعتراضی اخیر

مسعود پدرام[1] جنبش اعتراضی اخیر نمایانگر خواست و گرایش بخش‌های زیادی از جامعه ایرانی به‌سوی یک دموکراسی فراگیر است. گرچه پرداختن به بحث جنبش‌های اجتماعی جدید به‌عنوان قالبی برای تحلیل اعتراضات و جنبش اخیر از اهمیت زیادی برخوردار است، اما ترجیح می‌دهم از زاویه نظریه سیاسی به این مسائل نگاه کنم. به همین دلیل تأکیدم را بر این نکته قرار می‌دهم که آنچه این جنبش…
بیشتر

تسخیرشدگی دولت با سیاست‌های ناعادلانه

محمدرضا واعظ مهدوی[1]  مطالعات زیادی انجام شده که نشان می‌دهد برای حیوانات مشارکت در شرایط تبعیض شکل نمی‌گیرد، چه رسد به انسان که جای خود دارد. فیلم میمون‌ها را دیده‌اید که به آن‌ها انگور می‌دهند که کار شرطی را انجام دهند. به حیوان دیگر که میوه متفاوت می‌دهند حیوان میوه را پرت می‌کند و اینجا به این نتیجه می‌رسند که حیوان تبعیض را برنمی‌تابد. به…
بیشتر

ردپای جنبش‌های تاریخی در خیزش متأخر علیه بی‌عدالتی

تأثیر فرآیندهای ژنتیکی در بروز اعتراضات اجتماعی همایون شهریاری[1] از زمانی که انسان  به گونه دیگری از جانوران اضافه می‌شود، به خاطر هوشمندی و تفکرش ویژگی‌های خاصی پیدا می‌کند. یکی از نکات مهم در تاریخ انسان از حدود دو هزار سال قبل از میلاد، ثبت خیزش‌ها و شورش‌هاست. زردکلاهان و سرخ‌ابروان در چین، قیام بردگان به رهبری اسپارتاکوس در رم، شورش کورینت در یونان، قیام…
بیشتر

سرچشمه جنبش‌های اعتراضی، عنصر مفقوده زیست اجتماعی

سعید معیدفر[1]  بر اساس آنچه فلاسفه از ابتدا بیان کرده‌اند انسان یک موجود اجتماعی است که میل به زیست اجتماعی دارد. حتی در جوامع امروز که بحث از فردیت و فردگرایی می‌شود، اما ذات انسان‌ها نهایتاً میل به زیست اجتماعی و حیات جمعی دارد. خود این امر به نظر من یکی از چالش‌های موجود در جامعه ما و تحولات آن است. سال‌ها پیش، با آقای…
بیشتر

برآمدن حس بدبینی نسبت به دیگری

تحول عظیم و نادیده‌شده در ساختار جامعه و ذهنیت ایرانی هادی خانیکی[1]  من یک تجربه در دوران بیماری داشتم که گفت‌وگو با آقای پدرام و خانم شریعتی بود. آقای دکتر گودرزی می‌گفت این امیدی که تو از آن حرف می‌زنی اگر هیچ فایده‌ای نداشت به درد درمان خودت خورد. راست می‌گوید. او همیشه امید اجتماعی من را به چالش می‌کشید و من هم می‌گفتم که…
بیشتر

در جست‌وجوی اقتدار سیاسی از دست رفته

نگاهی از منظر علوم سیاسی به جنبش اعتراضی اخیر در ایران محمدجواد غلامرضا کاشی[1] جنبش اخیر نماد یا نشانه یا علنی شدن اقتدار پیشینی بوده که این اقتدار که دهه‌ها قبل فروریخته و پیامد کنونی‌اش این است که ما با یک جامعه و یک سازمان سیاسی فاقد اقتدار مواجه هستیم. طلب اقتدار مسئله بعدی است که چگونه این مردم و این جامعه طلب اقتدار می‌کنند.…
بیشتر

ضرورت اصلاح مقررات ناهمگون با وجدان عمومی جامعه

سعید درودی[1] حقوق به‌طور کلی دو کار بیشتر نباید داشته باشد: یکی ایجاد نظم؛ و دیگری برقراری عدالت. به قول دکتر کاتوزیان اگر در جامعه‌ای فقط نظم باشد و عدالت نباشد می‌شود پادگان و یک سری روابط خشک؛ و اگر عدالت باشد ولی نظم نباشد می‌شود هرج‌ومرج، هرچند که تصور عدالت بدون نظم دشوار است. از طرفی علم حقوق و متون قانونی متأثر از تحولات…
بیشتر