اندیشه

راهی که رفته‌ایم

  مهدی غنی   سال 1354 یک نقطه عطف در مبارزات ملی و آزادیخواهانه ایرانیان بود که کمتر از آن تجربه آموخته‌ایم. قبل از آن دو سازمان چریکی مجاهدین خلق و فدائیان خلق مبارزات قهرآمیز علیه رژیم حاکم را رهبری می‌کردند. چریک‌های فدایی با اعتقاد به مارکسیسم-لنینیسم هژمونی گروه‌های کمونیستی را بر عهده داشتند. مجاهدین خلق هم جریان مذهبی را نمایندگی می‌کرد. رهبران و اعضای…
بیشتر

تحلیلی کوتاه از جریان فکر دینی

  حمید وحید دستجردی حمید وحید دستجردی متولد 1338 و فارغ‌التحصیل دکترا از مدرسه اقتصادی لندن1 و پروفسور فلسفه تحلیلی در پژوهشگاه دانش‌های بنیادی فیزیک و ریاضیات از سال 1988 تاکنون است. وی یکی از برگزیدگان دومین دوره جایزه علمی علامه طباطبایی بنیاد نخبگان در سال 1391 است. اکثر پژوهش‌های نام‌برده در کتاب‌ها و مجلات به زبان انگلیسی و فارسی منتشر شده است. وی در…
بیشتر

بحثی پیرامون حکومت‌ها و دخالت‌های دین در سیاست

  اسماعیل روحانی در این مقاله آقای اسماعیل روحانی به آسیب‌ها و آفت‌های حکومت دینی اشاره کرده‌اند، اما باید توجه کرد گرچه سرانجام حکومت‌های دینی به استبداد و اختناق کشیده شده، اما حکومت‌های غیردینی و سکولار هم اغلب در طول تاریخ سرنوشتی جز این نداشتند. کم نیست حکومت‌های غیردینی که دیکتاتور یا فاشیست بوده‌اند؛ بنابراین تنها «دین» عامل استبداد نیست. به قول مرحوم کواکبی هر…
بیشتر

همسایه شیطنت نکن!

  محسن خلیلی چکیده افغانستان و ایران دارای گذشته‌اند، اما پیشینه و گذشته دو کشور روزگار کنونی‌شان را دچار دل‌نگرانی و بدگمانی کرده است. در دوران جدید میان ایران و افغانستان رابطه برقرار بوده است، ولی پیوند نه. از میان زمینه‌هایی که می‌تواند رابطه و تماس میان دو کشور (آن ‌هم دو همسایه همزبان هم‎کیش) را به پیوند و دل‌بستگی تبدیل کند، تاریخ است و…
بیشتر

مرثیه‌ای برای سرزمین روشنایی

نگاهی به کتاب «تمدن‌ها در حال غرق شدن»؛ نوشته امین معلوف طیبه سلمانی امین معلوف، نویسنده لبنانی-فرانسوی عبارت «سرزمین روشنایی» را برای سرزمین‌های ساحل شرقی دریای مدیترانه به کار می‌برد؛ جایی که خورشید از آنجا طلوع می‌کند. امین معلوف در این کتاب به بهانه خاطرات دوران کودکی و روایات پیشینیان با نثری شیرین و روان نگرانی خود را از بحران کنونی که تمام زیست‌کره را…
بیشتر

موارد تجویزِ توسل به جنگ از نظر حكیم طوس

احمد كتابی #بخش_پایانی چنان‌كه پیش از این یادآور شدیم، فردوسی اقدامِ به جنگ را تنها در مواردی محدود و مشخص و تحت شرایط و قیودی معین مجاز می‌داند. اكنون هنگام آن است كه به احصا و بررسی این موارد و شرایط پرداخته شود: 1- موارد مشروعیت جنگ 1-1-دفاع از كیان و دفع دشمن اندیشه حفظ وطن و دغدغه صیانت از سرزمین آبا و اجدادی در…
بیشتر

الهیات زرتشتی در گذر تاریخ

  گفت‌وگو با صالح طباطبایی امیرحسین ترکش‌دوز: تحلیل تاریخ ایران بدون تحلیل اندیشه‌ها و باورهای ایرانیان میسر نیست. الهیات زرتشتی ازجمله همین اندیشه‌ها و باورهاست که در مقطعی از تاریخ پرفرازونشیب ایران، سامان‌بخش زندگی جماعتی از ایرانیان بوده است. درباره  بنیادهای الهیات یا به تعبیر بهتر خدانگری زرتشتی از دیرباز پرسش‌هایی مطرح بوده است و دانشوران و پژوهندگانی با دیدگاه‌های مختلف ی، پژوهنده تاریخ ایران…
بیشتر

وحی در بطن هستی و متن زندگی

سید محمدباقر تلغری‌زاده پدیده وحی از همان آغاز ظهور اسلام به‌عنوان مسئله و موضوع مرکزی قرآن میان محمد (ص) به‌عنوان گیرنده و حامل وحی و مشرکان در مقام منکران رسالت او مناقشه‌برانگیز بوده است. از آن پس نیز در درازای تاریخ هزاروچهارصدساله اسلام، به‌ویژه در دهه‌های اخیر مورد بحث و گفت‌وگوی متفکران و روشنفکران قرار گرفته است، اما اگر مشرکان خداوند را در فرستادن وحی…
بیشتر

اقتدارگرایی ایرانی؛ کتابی برای هیچ‌کس

مهدی جامی #بخش_دوم *** دولت-ملت و مسئله شهروندی اگر مؤلف در باب «قرارداد اجتماعی» بحث مستقلی ندارد و تقریباً آن را بدیهی می‌گیرد، درباره پایه دیگر مباحث خود؛ یعنی «دولت-ملت» هم بحثی در کتاب نمی‌بینیم؛ بنابراین، نه از دعواها و کشاکش دولت و ملت بر سر اختیارات و حدود هرکدام چیزی در کتاب آمده است و نه درباره تحول جمعیتی و جمعیت‌شناختی ملت ایران تا…
بیشتر

طوفان در عین آرامش و صبر

در حاشیه نکوداشت استاد فضل‌الله صلواتی روز چهارشنبه بیستم مردادماه، آیین نکوداشتی برای استاد فضل‌الله صلواتی برگزار شد. این نشست به‌پاس سال‌ها مجاهدت و تلاش ایشان  در راه اعتلای فرهنگ ترتیب داده شده بود. در بخش‌های مختلف این نشست که هم‌زمان به‌صورت مجازی از شبکه‌های اجتماعی پخش می‌شد، سخنرانان به ذکر سوابق مبارزاتی و کوشش‌های علمی فضل‌الله صلواتی پرداختند. سید محمود دعایی با ذکر اینکه…
بیشتر

گفت‌وگوی اثرگذار و تعالی‌بخش

لطف‌‌الله میثمی همزیستی مسالمت‌آمیز و گفت‌وگو دو مؤلفه ضروری برای زندگی کردن و از خصوصیات جوامع مدنی است. به‌ویژه که امروزه بشریت علی‌رغم زندگی در جغرافیای متفاوت به دنبال تعامل با همدیگر هستند، اما از طرفی شاهدیم گفت‌وگو حتی در بین افرادی با حسن نیت گاهی نه‌تنها به ثمر نمی‌رسد، بلکه سعی در حذف یکدیگر دارند. در این مختصر بر آنم نمونه‌هایی از گفت‌وگوهای ناموفق…
بیشتر

اخلاق‌مداری و انسان‌دوستی در سرود‌ه‌های حكیم طوس

احمد كتابی #بخش_چهارم در مقاله گذشته از اهمیت و منزلتِ والای دادگرایی و دادپیشگی در نظر فردوسی، به‌اجمال، سخن رفت، اینك به ادامه این مبحث می‌پردازیم: 1 ـ دادگری و دینداری در چندین جای شاهنامه، مقوله «داد» در كنارِ «یزدان‌پرستی» آمده و «عدالت‌پیشگی» و فریاد‌رسیِ درماندگان و احساس مسئولیت در برابرِ ناتوانان و ستمدیدگان كاری خداپسند و مطابق با آیین تلقی شده است: بباشیم بر…
بیشتر