اندیشه

علم آینده یا خردورزی و بصیرت

  احمد غضنفرپور   در مقاله «علم آینده یا خردورزی و بصیرت» احمد  غضنفرپور تلاش می‌کند  مکانیزم پیوند دوگانه تاریخی «ماده و معنا» را و به عبارت دیگر خردورزی غربی و عرفان شرقی را به هم نشان دهد.     این علم پرسشی است تاریخی که چنانچه مورد توجه اهل معرفت قرار گیرد امید است بتوان با همت پژوهشگران و صاحب‌نظران به‌تدریج زوایای پرپیچ‌وخم آن…
بیشتر

تئوری تکامل معرفت دینی در اندیشه دکتر علی شریعتی

  امین یاری آقای امین یاری در مقاله «تئوری تکامل معرفت دینی در اندیشه دکتر علی شریعتی» معتقد است که این نظریه به دکتر سروش منتسب است که قبض و بسط تئوریک فهم ما از شریعت را بیان کرده است و ایشان در این مقاله نشان می‌دهد که شریعتی پیش‌تر به این دستاورد رسیده است. فراتر از تقدم یا تأخر دکتر شریعتی و دکتر سروش،‌…
بیشتر

اندیشه‌ها و پرسش‌ها درباره اقتصاد اسلامی

  گفت‌وگو با دکتر حسن سبحانی قسمت دوم و پایانی   امیرحسین ترکش‌دوز: نخستین بخش از گفت‌وگو با حسن سبحانی، استاد دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران در شماره ۱۳۴ «چشم‌انداز ایران» منتشر شد. حسن سبحانی در قسمت قبل، به زمینه‌های تاریخیِ شکل‌گیریِ مفهوم اقتصاد اسلامی پرداخت. سپس با طرح چهار رویکرد در میان دانشگاهیان و حوزویانی که از اقتصاد اسلامی سخن گفته‌اند، یک رویکرد را با…
بیشتر

صلح‌گرایی و نفیِ جنگجوییِ تهاجمی (غیردفاعی) از دیدگاه حکیم طوس

احمد کتابی #بخش_پنجم توانایی شگفت‌انگیز فردوسی در حماسه‌سرایی و چیره‌دستیِ آشکار او در توصیف جنگ‌ها و تصویر صحنه‌های نبرد و هماوردی که در جای‌جای شاهنامه مشاهده می‌شود ممکن است موجب این سوءتفاهم شود که حکیم طوس سراینده‌ای جنگ‌طلب و پیکارجوست و حال‎آنکه این تصور فرسنگ‌ها با واقعیت فاصله دارد: فردوسی بالطبع و علی‌الاصول با جنگ و خونریزی مخالف است و توسل بدان را جز در…
بیشتر

سعدی؛ آموزگار حکمت و معرفت

احمد کتابی #بخش_چهارم     اشاره: در اواخر مقاله گذشته یادآور شدیم که اندیشه‌های اخلاقی و انسانی سعدی، بیش از هر جا، در بوستان متجلی شده است، اینک به ادامه بحث مزبور می‌پردازیم: باری! در هر گوشه بوستان، انسان‌های بزرگوار، جوانمرد و از جان گذشته به‌وفور یافت می‌شوند؛ از این‌گونه است: حوصله و تحمل شگفت‌انگیز معروف کَرخی با مسافری بیمار و تندخو و ناسپاس (باب…
بیشتر

مقامِ قلم، از زبانِ حکیم ناصر خسرو ۱

  امین یاری   رشد و شکوهِ اندیشه بشر، از قلم و نوشتار نشئت می‌گیرد. قلم، فکر و نجوای وجود آدمی را به تصویر می‌کشد و بر سینه هستی می نگارد. آیا به هنگام نوشتار و گفتار، باید حریم و مقامِ قلم خود را حراست نمود و یا دُرِّ سخنِ خویش را نثارِ هرکسی ساخت و قامتِ والای قلم را شکست؟ از منظر ناصر خسرو،…
بیشتر

الهیات و پیام‌آوری در آیین مانوی و آیین‌های دیگر

اکبر ثبوت بخش دوم در شماره ۱۳۰ چشم‌انداز ایران گفت‌وگویی داشتیم با عنوان «الهیات زرتشتی در گذر تاریخ» که ضمن آن نسبت اندیشه زرتشتی و تحولات آن با دوگانه‌انگاری بررسی شد. در شمارۀ گذشته نیز موضوع «الهیات و پیام‌آوری در آیین مانوی و پیشینۀ آن» با آقای اکبر ثبوت در میان گذاشته شد. قسمت نخست گفت‌وگوی مکتوب ما با ایشان که در شمارۀ قبل منتشر…
بیشتر

اندیشه‌ها و پرسش‌ها درباره اقتصاد اسلامی

  گفت‌وگو با حسن سبحانی بخش اول امیرحسین ترکش‌دوز: مفهوم «اقتصاد اسلامی» مفهومی است که در دهه‌های اخیر در فضای فکری – سیاسی میهنمان کمابیش مطرح بوده و پیرامون آن گفت‌وگوهای متعددی از زوایای مختلف و با دیدگاه‌های گوناگون شکل گرفته است. دامنه دلالت‌های این مفهوم و چالش‌های پیرامون آن، آن‌چنان گسترده است که به حوزه خاص دانش اقتصاد محدود نمانده و به دیگر حوزه‌های…
بیشتر

در باب نسبت علم و دین

  گفت‌وگو با مصطفی ملایری بخش دوم دیدگاه‎های مختلفی درباره نسبت علم و دین وجود دارد. برخی چون دکتر عبدالسلام پاکستانی معتقدند هر چیزی که صد درصد علمی بودن آن ثابت شده باشد طبعاً مغایرتی با دین ندارد. در ایران هم برخی این نظریه را قبول دارند. برخی دین و علم را از هم تفکیک کرده و می‌گویند دین به چرایی‌ها می‌پردازد و علم به…
بیشتر

رواقیون، فاتحان دژ فلسفه در ایران امروز

رواقیون، فاتحان دژ فلسفه در ایران امروز چگونه از «تأملات» دکارت به «تأملات» اورلیوس پناه بردیم؟   امیر یوسفی مکتب رواقی، یعنی فلسفه رایج در روم باستان، یکی از نحله‌های فلسفی است که آثار ماندگاری، به‌ویژه در حوزه اخلاق و دین مسیحیت، از خود به ‌جای گذاشته است و تا هم اکنون نیز در میان اهل فلسفه همچنان مورد توجه و بحث و گفت‌وگوست. نویسنده…
بیشتر

اسلام؛ کدام اسلام؟

هم‌زمان با روی کار آمدن دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور امریکا، استیو بنن، مشاور تبلیغاتی وی، در دیدار با پاپ فرانسیس، رهبر کاتولیک‌های جهان، از او خواست افراط‌گرایی اسلامی را محکوم کند. پاپ در پاسخ به او گفت چیزی به نام افراط‌گرایی اسلامی نداریم، بلکه افراطی‌گری‌هایی در بین مسلمانان، مسیحیان و یهودیان وجود دارد که ربطی به آن ادیان ندارد. استیو بنن بعد از شنیدن سخنان پاپ…
بیشتر

الهیات و پیام‌آوری در آیین مانوی و پیشینه آن

گفت‌وگو با اکبر ثبوت بخش اول در شماره ۱۳۰ چشم‌انداز ایران باب بحثی را گشودیم برای شناخت هرچه بیشتر آیین‌ها و اندیشه‌ها در تاریخ ایران. مانوی‎گری آیینی است که در قرن سوم میلادی در ایران باستان ظهور یافت و در مراحل بعدی حیطه گرویدن به آن از شمال آفریقا تا شرق چین را شامل می‌شد. پرسش‌هایی که درباره مانوی‌گری می‌توان مطرح کرد یا به ویژگی‌های…
بیشتر