مقالات

نبض تاریخ در قلب انسان‌ها می‌تپد    

                                            «سیـانـور»؛ بازخوانی زمینه‌های تاریخی حمید نوحی     چند ماه از اکران فیلم سیانور در محل نشریه چشم‌انداز ایران می‌گذرد. پیش از آن فیلم مصدق را در همان محل دیده بودم. پس از آن، نشریه رمز عبور ویژه‌نامه‌ای درباره سازمان مجاهدین خلق ایران…
بیشتر

«آباجان»؛ در امتداد تاریخ‌نگاری اجتماعی جنگ

  مهدی سلیمانیه[1]   «آباجان» عنوان فیلمی سینمایی به کارگردانی هاتف علیمردانی با بازی فاطمه معتمدآریا است. دوره زمانی که این فیلم در آن روایت می‌شود، سال‌های جنگ است. ماجرای فیلم در شهر زنجان می‌گذرد. موضوع فیلم، روایتی از زندگی زنی است که او را «آباجان» صدا می‌کنند. زنی که همسر اول مردی کهنسال است که به همراه همسر دوم این مرد یعنی هووی خود…
بیشتر

اعتیاد یک بیماری مزمن است

  گفت‌وگو با محمود توکلی کار یک بار و دو بار نیست. بارها سم‌زدایی کرده و چندین بار بستری شده و باز روز از نو، روزی از نو. این تصویر برای اطرافیان افراد معتاد آشناست. روند ترک اعتیاد، چه برای فرد معتاد و چه برای اطرافیانش راهی سخت و همراه با تلخی است و شوربختانه درصد کمی از بیماران بر غول اعتیاد چیره می‌شوند. در…
بیشتر

آیا اعدام پایان کار است؟

  #بخش_چهارم سعید مدنی در عصر حاضر سزار باکاریا یکی از اولین کسانی است که مبارزه با مجازات مرگ را آغاز کرد. او حقوقدانی بود که پیشنهادهای اصلاحی خود را در زمینه قوانین جزائی در کتابی به نام جرائم و مجازات (1764) به صورتی منسجم مطرح کرد و در آن مجازات مرگ را برای اولین بار رد کرد. در فصل دوم کتاب او به نام…
بیشتر

نفت، اسلام و زنان

  (بخش دوم) نویسنده: Michael L. Ross (دانشگاه کالیفرنیا، لس‌آنجلس)   ترجمه و تلخیص: محمد حب‌وطن- سیاوش فیروزمنش   مایکل رُس در مقاله پیش‌رو به طرح این تز می‌پردازد که حضور و مشارکت پایین زنان خاورمیانه در نیروی کار و در حکومت، ناشی از نفت است نه اسلام. تولید نفت و مواد معدنی همچنین می‌تواند پایگاه اجتماعی خیلی پایین زنان را در بسیاری از کشورهای…
بیشتر

نگاهی به ارتداد و حکم مرتد از منظر زنده‌یاد آیت‌الله‌العظمی منتظری

  امین یاری ـ بخش دوم   در شماره 102 نشریه چشم‌انداز ایران، بخش اول مقاله‌ای با عنوان فوق آمده بود. با عرض پوزش از خوانندگان عزیز منابع آن از قلم افتاده بود که در بخش دوم جبران می‌شود. باید توجه کرد پروژه اصلاح دینی به‌ویژه پس از قیام ملی 15 خرداد 1342، از وقتی شدت گرفت که آموزه‌های قرآن و نهج‌البلاغه به‌تدریج جایگزین فقه…
بیشتر
no_image_available

کالایی‌شدن حقیقت؛ راه دشوار برگشت به حقیقت

  علی بیاتی   اگر بگوییم حقیقت مرده است، آیا کلامی به‌گزاف گفته‌ایم؟ اگر از دوران پساحقیقت سخن بگوییم چطور؟ دوران پساحقیقت طنین تبلیغاتیِ جذابی دارد، اما این تنها ایراد آن نیست؛ زیرا پساحقیقت طنین دیگری نیز به همراه دارد، گذشتن از حقیقت و مرگ آن. مرگ حقیقت را باید به شکلی عمیق و ژرفناک تحلیل کرد، زیرا حقیقت کالایی است که هرکسی مدعی داشتن…
بیشتر

سفری به باغ ابسرواتور؛ نقد متافیزیک در آموزش‌های رایج با الهام از اندیشه شریعتی

  مهدی غنی   کویر برای گشت‌وگذار نیست، نمی‌توانی ببینی و بگذری. کویر جای ایستادن و خیره‌شدن به انتهای آسمان و تأمل در برهوت خاک است. در آنجا فقط می‌توانی شاهد تلاقی آسمان و زمین باشی. این هم برای همه‌کس دیدنی نیست. کتاب کویر شریعتی هم گویی به همان کویر می‌ماند. کتابی که نسبت به سایر نوشته‌ها و گفتارهای شریعتی کمتر خوانده شده است. نمی‌شود…
بیشتر

شهروندان مذهبي و غيرمذهبي

  در نظريه هنجاري و اخلاق شهروندي هابرماس   كمال پولادي سخنراني هابرماس در سمينار جايزه هولبرگ، 28 نوامبر 2005 (هفتم آذر 1384) به جايگاه مذهب و شهروندان مذهبي در يك نظام دموكراسي ليبرال با قانون اساسی سكولار اختصاص يافته است. پرسش اين است كه در چنين نظام و جامعه‌اي،‌ شهروندان مذهبي با لحاظ‌كردن چه رويه‌هايي و با اتكا به چه اصول و قواعدي با…
بیشتر

هابرماس در جست‌وجوی آنچه باید باشد و نیست

  نگاهی به آخرین سخنرانی هابرماس   سید محمدباقر تلغری‌زاده مقدمه امروزه یکی از موضوعات مهم و جالب توجه در حوزه فلسفه ‌و جامعه‌شناسی علم، بررسی علل و عوامل برون‌علمی است که زمینه پیدایش و رشد و توسعه علم را فراهم می‌آورند یا برعکس مانع از پدید‌آمدن و رشد آن می‌شوند. این علل و عوامل که در فلسفه علم از آن‌ها به‌عنوان پیش‌فرض‌ها یا مبانی…
بیشتر

تاریخ فرهنگی و دینی در اندیشه علمی تکرار می‌شود

  گفت‌وگو با محمدامین قانعی‌راد   آخرین سخنرانی هابرماس، که به مناسبت دریافت جایزه از مؤسسه جان کلوگه ایراد شده بود، با ترجمه آقای بهادری در شماره ۱۰۱ منتشر شد. درباره این سخنرانی، سؤالاتی برای فرهیختگان ارسال شد که آقایان پدرام، محدثی، شفقی بدان‌ها پاسخ گفتند. در دنباله این پرونده، با آقای دکتر محمدامین قانعی‌راد، جامعه‌شناس و رئیس سابق انجمن جامعه‌شناسی ایران، به مصاحبه پرداختیم…
بیشتر

و بندباز، سقوط می‌کند

  رابطه دین و اخلاق در گذر تاریخ- بخش سوم مریم سیدکریمی در شماره پیشین، بخش اول مقاله «رابطه دین و اخلاق در گذر تاریخ» از نظر گذشت. در بخش اول گفته شد: ۱. عمده مضامین طرح‌شده در ۱۰ عهد بنی‌اسرائیل مربوط به شیوه سلوک در زمین و چگونگی رفتار با انسان‌های دیگر بوده است، اما با فربه‌شدن احکام شریعت، به‌زودی دین یهود صرفاً تبدیل…
بیشتر