مقالات

آسیب‌شناسی قدرت در اندیشه مولانا

  در نقد کیش شخصیت و تفرعن اصحاب قدرت   احمد کتابی درآمد مولانا جلال‌الدین محمد مولوی، بی‌گمان، سرآمدِ عارفان ایران‌زمین و آثار جاویدان او، به‌ویژه مثنوی معنوی، گنجینه عظیم و بی‌بدیلِ معارف الهی و دقایقِ عرفان است. به‌رَغمِ این تمرکز و استغراق در الهیات و مباحثِ عرفانی، مولانا از توجه و پرداختنِ به دیگر موضوعات نیز غافل نمانده است؛ تا آنجا که کمتر مسئله‌ای…
بیشتر

از عرفانِ سلطان‌پسند تا عرفان خراسانی

  گفت‌وگو با علی طهماسبی «از بخارا تا درِ شام، اگر سنگی به پای کسی آید، اندوه آن مراست» ابوالحسن خرقانی     ده مقاله‌ای که در فضای مجازی درباره عرفان منتشر کرده‌اید از این منظر بدیع است که به شرایط تاریخی توجه داشته‌اید. برای مثال اشعار حافظ را باتوجه به شأن تاریخی و سیاسی، بررسی کرده‌‌اید. انگیزه نگارش شما از این سلسله مقالات چه…
بیشتر

شوراها در تعامل با نهادهای غیر دموکراتیک فاسد می‌شوند

  گفت و گو با سعید حجاریان اشاره: قانون تشکیل شورای اسلامی شهر و روستا، به‌همت دولت سید محمد خاتمی تهیه شد و در مجلس وقت به تصویب رسید. با این حال تجربه شوراها، از ابتدا تاکنون مورد پرسش جدی تحلیلگران است. این نهاد جای‌گرفته در قانون اساسی، به‌عنوان بخشی از ساز و کار سامان‌دهی مشارکت مردم در اداره امور خود، در آستانه انتخابات پنجمین…
بیشتر

ذبح عدالت آموزشی؛ تضاد طبقاتی و تغییر الگوی زیست دانشجویی

    محمد کریمی   آغاز دهه 70 میلادی و تمامی سال‌های پس از آن شروع موج نئولیبرالیسم و هژمونی آن بر جهان بود، سیستمی که در آن به طبقات فرادست اجتماعی امکان می‌داد تا با دستیابی آسان‌تر به منابع قدرت و ثروت، قدرت طبقاتی‌شان را تثبیت کنند و مناسبات ناعادلانه طبقاتی را بر طبقات فرودست اجتماعی تحمیل کنند. فرمانده مارکوس، فرمانده جنبش زاپاتیستا در…
بیشتر

نسبت جریان دانشجویی با قدرت؛ دوراهی همیشگی

  سید عمادالدین حسینی   فعالیت دانشجویی، کنشگری مدنی یا فعالیت حرفه‌ای سیاسی؟ با نگاهی به تاریخ جنبش دانشجویی در ایران و توجه به فضای امروزین جریان دانشجویی و مشکلاتی که گریبان‌گیر این جریان اصیل است، درمی‌یابیم که پاسخ به این پرسش بنیادین می‌تواند مسیر، اصول، اخلاق و هدف فعالیت را تبیین کند؛ از طرف دیگر به نظر می‌رسد، بدون حل این مسئله نمی‌توان چشم‌اندازی…
بیشتر

جنبش دانشجویی در بوته نقد

  مهسا تاجیک   در پس حکاکی‌های تندیس تاریخ جنبش دانشجویی، آرمان‌های خضاب‌شده به خون و رنج جنبش دانشجویی و مقاومت فعالان دانشجویی مبارز تاریخ، برای تقویت روحیه سیاست‌ورزی اخلاقی و مطالبه‌گری در دانشگاه، دانشجویان عصر حاضر را وا‌می‌دارد تا درک و بینش درستی نسبت به هویت اصیل مبارزاتی و تاریخی خود داشته باشند. گرچه از تیرماه 78 تا به امروز، با سرپنجه قدرت بی‌حدوحصر…
بیشتر

جنبش دانشجویی و تغییر وضع موجود

  سمانه سهرابی   نسبت جریان‌های دانشجویی و احزاب جریانات و جناح‌ها بنا بر وظایف، اهداف و مسیری که برای رسیدن به آن طی می‌کنند دسته‌بندی شده و از یکدیگر تفکیک می‌شوند. در کشورهایی با حکومت غیردموکراتیک که میل به تداوم این رویه یا خواست بر ایجاد رویه‌ای شبه‌دموکراتیک با تعویض دولت متغییر است نبود اصل حکومت دموکراتیک موجب تأثیر آن بر گرو‌ه‌ها و جناح‌های…
بیشتر

نگاهی روان‌شناختی به رأی‌دهی و رأی‌گیری در انتخابات ریاست‌جمهوری در ایران

    محمدرضا جلالی* به نظر می‌رسد می‌توان نحوه رأی‌دهی مردم و شیوه انتخاباتی نامزدها را در ایران بر مبنای قالب نظری تحلیل کرد و نتیجه‌گیری کرد که کدام قالب نظری، باور درست‌تری در تبیین رأی‌دهی و رأی‌گیری فعالیت‌های انتخاباتی ایران به دست می‌دهد. دیدگاه نخست: مردم کاملاً شناختی و ایدئولوژیک رأی می‌دهند و پیرو و متأثر از جناح‌ها و احزاب متبوع و رقیب که…
بیشتر

راهبرد «گفت‌وگوی راهبردی»

  سهیل ایزدی   اصلاح‌طلبان پیروزی حسن روحانی در انتخابات 92 را گام اول نامیدند تا با همان آرایش به‌سوی مجلسین –که گام دوم خوانده شد- خیز بردارند و اکنون پس از پیروزی نسبی در 94 اسب خود را برای گام سوم شوراهای شهر زین کرده‌اند. در این میان می‌توان پرسید که این گام‌ها به کدام‌سو روان‌اند و سرمنزل مقصود که اصلاح‌طلبان مردم را به…
بیشتر

رد پای نفت در اقتصاد

  نگاهی آماری به تاریخ صدساله نفت در ایران سمانه گلاب نفت؛ این ماده سیاه که از زمان‌های بسیار قدیم مورد استفاده مردم ایران بوده است آثاری بس عمیق بر زندگی روزمره ساکنان این مرز و بوم به‌جا گذاشته است. ردپای این اثرگذاری را می‌توان از انقلاب مشروطه تا امروز پیگیری کرد. نخستین قرارداد نفتی ایران در سال 1280 با ویلیام دارسی منعقد شد، دقیقاً…
بیشتر

تحقیق و تفحص از شهرداری تهران به کجا انجامید؟

  شفاف‌سازی در املاک واگذاری، استخدام نیرو در مترو و کاربری‌ها فائزه حسنی در شهریورماه سال گذشته پس از مطرح‌شدن موضوع واگذاری املاک شهرداری با تخفیف‌ها و تقسیط‌های ویژه به برخی مدیران شهرداری و اعضای شورای شهر، 21 نماینده مجلس با استناد به ماده 214  قانون آیین‌نامه داخلی مجلس خواستار تحقیق و تفحص از شهرداری تهران شدند. این درخواست از سوی هیئت‌رئیسه مجلس به کمیسیون عمران…
بیشتر

مصلحت مردم، راه برون‌رفت از اجتهاد مطلح

  نگاهی تاریخی–حقوقی به مجمع تشخیص مصلحت نظام نصرالله لشنی در بهمن‌ماه 1366 برخی از مسئولان حکومتی نامه‌ای خطاب به رهبر انقلاب مرحوم امام خمینی نوشتند و از ایشان درباره پاره‌ای مسائل و مشکلات قانونگذاری جویای راه‌حل شدند. نامه چنین بود: «بسمه‌تعالی محضر مقدس رهبر عظیم‌الشأن، حضرت آیت‌الله‌العظمی امام خمینی- دامت برکات وجوده‌الشریف در سایه اظهارات اخیر آن وجود مبارک، از لحاظ نظری مشکلاتی که…
بیشتر