تاریخ

no_image_available

ضرورت تفکر جبهه ای

به یاد مصطفی شعاعیان، اندیشمند رزمنده دوران ستمشاهی غلامرضا فروتن فومنی به زیر افکنم تاس خورشید را/ به هم برزنم چنگ ناهید را قلم بشکنم در کف چرخ پیر/ دبیر فلک را بدوزم به تیر مولانا ذوالقدر مصطفی شعایان از جمله انقلابیون دوره پهلوی است که از بسیاری جهات با مبارزان دیگر متفاوت بود. او از مدافعان جنبش جنگل، نهضت ملی کردن نفت و نیز…
بیشتر

پدیداری مشی مسلحانه در جنبش‌های اجتماعی ایران؛

  با نگاهی به مشی چریکی دهه 50 عباس نعیمی جورشری  جامعه شناس و پژوهشگر تاریخ معاصر تحول‌خواهی و جنبش‌های اجتماعی عموماً واکنشی به تضییقات حاکمیت و الیگارشی‌های سیاسی هستند. این عبارت پاسخی است موجز به چرایی ظهور جنبش‌های اجتماعی در تاریخ ایران. در اینجا کلیدواژه جنبش در معنای موسّع به کار رفته است. در این راستا می‌توان پرسید چگونه تحول‌خواهی‌های مدنی و جنبش‌های مسالمت‌آمیز…
بیشتر

چگونه یک رژیم سرنگون شد؟

آسیب‌شناسی یک حکومت از زبان خودی‌ها درباره علت سقوط رژیم شاه سخن بسیار است، اما در این نوشته، کسانی در این باره سخن می‌گویند که خود از کارگزاران و نزدیکان شاه ایران بوده‌اند. مشاهدات و خاطرات این افراد می‌تواند دستمایه نگرشی واقع‌بینانه‌تر نسبت به حاکمان شود. ازجمله: 1- برخلاف نگاه مبارزان آن زمان که تصورمی‌کردند کارگزاران حکومت همه یکپارچه و همدل و هم‌زبان‌اند، مشاهده می‌کنیم…
بیشتر

شاه در دادگاه قانون اساسی

  مهدی غنی داوری درباره هر رژیمی از منظرهای مختلف صورت می‌گیرد، از منظر حقوق بشر، از دیدگاه اسلامی، تفکر مارکسیستی، یا لیبرالی و غیره؛ اما به نظر می‌رسد انتظار معقول و منصفانه از هر رژیمی این باشد که حداقل به قوانین مورد تأیید خود عمل کند. انتظار اولیه مردم هم این است که حاکمیت در مرحله اول به قانون اساسی که میثاق میان ملت…
بیشتر

توسعه انسانی را سرکوب کردند به انقلاب رسید

 گفت‌وگو با آقای هادی مؤتمنی آقای مؤتمنی شما از معدود افرادی هستید که با وجود تحصیلات دانشگاهی، پیش از انقلاب به امر تجارت و بازار وارد شدید. چطور به چنین تصمیمی رسیدید؟ پدرم در بازار تهران پنجاه سال سابقه تجارت داشت. از هندوستان و سریلانکا چای می‌آوردند و بسته‌بندی می‌کردند و می‌فروختند. در واردات چای عقاب و چای گلستان با آقایان مهدی دریانی و سید…
بیشتر

بازار خط امام و دولت بنی‌صدر

  گفت‌وگو با ناصر کمیلیان ناصر کمیلیان در دو شماره گذشته از فعالیت‌های خود قبل از انقلاب گفت که در دوره مصدق چگونه وارد عرصه بازار و سیاست شد و هم‌زمان با شادروان جهان‌پهلوان غلامرضا تختی آشنایی پیدا کرد. او از مرام و اخلاق جوانمردی ایشان و از ماجرای تشییع‌جنازه آن بزرگمرد و زندان رفتن خود خاطراتی بیان کرد. همچنین در شماره گذشته از پدیده‌ای…
بیشتر

نقش سومکا و رهبر آن

از مشروطه تا نهضت ملی بهمن شعبان‎زاده لمر «ماندگارترین بازمانده یا دستاورد والای انقلاب مشروطه، قانون اساسی آن روزگار نبود، بلکه اندیشه حکومت مبتنی بر قانون اساسی، استوار بر حاکمیت مردم و بر ارزش‌ها و نهادهای دموکراتیک بود». فخرالدین عظیمی مقدمه نگارنده به دنبال پاسخ به این سؤال اساسی که چرا و با چه انگیزه‌هایی با تجدید حیات مشروطه در دوره نهضت ملی مخالفت شد به شناخت…
بیشتر

پدیده بازار خط امام

  گفت‌وگو با ناصر کمیلیان   در شماره گذشته گفت‌وگویی داشتیم با ناصرکمیلیان از دوستداران شادروان دکتر مصدق و همراهان جهان پهلوان غلامرضا تختی که خاطراتی از این قهرمان ملی گفته بود. در این شماره، کمیلیان از تجربیات پس از پیروزی انقلاب می‌گوید و نقش برخی سودجویان درایجاد بحران اقتصادی و برخوردی که با این جریان داشته است. ***** پس از پیروزی انقلاب، بعضی کالاهای…
بیشتر

قانون اساسی مشروطه در بستر زمان

لطف‌الله میثمی قانون اساسی انقلاب مشروطه، به‌عنوان یک سند وفاق ملی سعی داشت که تمامی شهروندان ایرانی را در چرخه قانون‌گذاری شرکت داده و ملتمان را به هدف‌های انقلاب نزدیک گرداند. من سعی ندارم به کم و کیف انقلاب مشروطه بپردازم. با اینکه خون‌های زیادی در راه آبیاری درخت آزادی و استقلال ریخته شد تا به این قانون اساسی برسیم، ولی در بستر زمان دچار…
بیشتر

ساعت آخر

  گزارشی از آزادی زندانی لطف‌الله میثمی در سال 57 سال 1357 با اوج‌گیری تظاهرات مردم و فشار بر حاکمیت، دستگاه حاکمه موقعیت خود را چنان متزلزل دید که به فکر افتاد برخی خواسته‌های مردم را تأمین کند تا از شدت مخالفت بکاهد و فرصتی برای خود فراهم کند. با این هدف، دولت مهندس شریف‎امامی در 5 شهریور 1357 با شعار آشتی ملی روی کار…
بیشتر

اگر جای محمدرضا شاه بودم

  مهدی غنی احتمالاً می‌دانید مدتی است مرضی به جان من افتاده که خودم را جای این و آن می‌گذارم و آنچه از آن‌ها انتظار می‌رود به آن عمل کنند، بیان می‌کنم. انتظارات حداقلی که اگر عملی شود، وضعیت بهتری خواهیم داشت. تاکنون سعی کردم خودم را جای بعضی شخصیت‌های اثرگذار در کشور بگذارم مثل آیت‌الله خامنه‌ای، آیت‌الله جنتی، مراجع تقلید، ریاست قوه قضائیه، رئیس‌جمهور،…
بیشتر
مهدی غنی

آن پنج نفر چه گفتند

  گفت‌وگوی دو نسل امیر 24 سال دارد، کارشناس ادبیات و فعلاً  بیکار است. کم‌حرف است ولی وقتی سخن می‌گوید معلوم است دلی پردرد دارد. به او گفتم: به نظرم شما خیلی شتابزده هستید، فکر نمی‌کنید جامعه ما به گفت‎وگو بیشتر نیاز دارد تا جنگ و ستیز؟ گفت: ما شتابزده نیستیم، شما خیلی دیر به میدان آمده‌اید. این گفت‌وگویی که می‌گویید لازم است که من…
بیشتر