مروری عبرت‌آموز از نهضت ملی کردن نفت فضل‌الله صلواتی   یادش به خیر، آن روزهای شور مبارزه سال‌های ۳۰، ۳۱ و ۳۲، دوران مرحوم دکتر محمد مصدق را می‌گویم؛ روزگار مهربانی، پایداری و همگامی و همراهی مردم در اصفهان بود. همه یکپارچه و یکسان برای استقلال ایران و رهایی از سلطه انگلیسی‌ها و ملی شدن صنعت نفت فریاد می‌زدند، عده‌ای اسمش را مبارزه گذاشته…

  گفت‌وگو با حمید عبداللهیان #بخش_دوم   امیرحسین ترکش‌دوز: شما در گفت‌وگوی پیشین که به ریشه‌های اصلاحات ارضی پرداختید به ذهنیت بخشی از کارگزاران سیاسی اشاره کردید، اما به نظر می‌رسد فارغ از ذهنیت سرآمدان سیاسی و کارگزاران حکومتی و صرف‌نظر از درست یا نادرست بودن برنامه‌ای که در دهه ۴۰ در ایران اجرا شد، اصلاحات ارضی ناظر به یک نیاز و مطالبه ریشه‌دار مردمی…

  با نگاهی به کردستان پس از انقلاب احسان هوشمند   روحانی شریف، مردمدار و صلح‌طلب، شادروان شیخ حسین کرمانی، در ۲۱ مهرماه ۱۴۰۰ چهره در نقاب خاک کشید و در قم به خاک سپرده شد. شیخ حسین کرمانی در سال ۱۳۰۹ از مادر زاده شد. ایشان در سال ۱۳۴۲ به نمایندگی از آیت‌الله‌العظمی گلپایگانی عازم شهرستان قروه در استان کردستان شد و به‌مدت شش…

  خاطرات احمد غضنفرپور #بخش_سیزدهم در شماره گذشته این رشته نوشته آماده نبود و اکنون در حالی این بخش را می‌خوانید که به ریاست‌جمهوری آقای بنی‌صدر مربوط است و ایشان به‌تازگی درگذشته است. بی‌گمان تاریخ تکرارشدنی نیست، اما مرور دوران پیشین می‌تواند دایره دید ما را گستردگی بخشد تا از روزنه تنگ یک‌سونگری حوادث و رویدادهای حال و آینده را ننگریم و با چشمی باز…

مهدی غنی #بخش_دوم افشاگری دولت اسرائیل از فعالیت‌های هسته‌ای ایران نشان داد که آن‌ها به شکلی در ایران نفوذ اطلاعاتی دارند، اما عملیات تخریبی نشان‌دهنده امری بیش از نفوذ یک یا دو نفر مخبر در نهادهای مربوطه بود. عملیات مزبور احتمال نفوذ شبکه‌ای را بیشتر کرد. هفتم آذر ۱۳۹۹، خبر ترور دانشمند هسته‌ای شهید فخری‌زاده همه را بهت‌زده کرد. به‌ویژه نوع عملیات که حکایت از…

رضا احمدی* مقدمه در سال ۲۲۶ میلادی دولت ساسانی را اردشیر بابکان بنیان‌گذاری کرد و این دولت ۴۲۵ سال استمرار یافت ولی فراز و فرودهای بسیاری را طی کرد و سرانجام در ۶۵۱ میلادی فروپاشید. پس از فروپاشیدن این دولت تا سر برآوردن دولت ملی نزدیک به هزار سال طول کشید. در سال ۹۰۷ ق با همت شمشیر صوفیان صفوی به رهبری شاه اسماعیل اول،…

ارزیابی مجدد اصلاحات ارضی دهه ۴۰ در گفت‌وگو با حمید عبداللهیان حسین ترکش‌دوز: حمید عبداللهیان استاد دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران، در سال ۱۳۳۶ در شاهرود چشم به جهان گشود. وی پس از اخذ کارشناسی ارشد از دانشگاه تهران، دکترای جامعه‌شناسی خود را از دانشگاه کارلتون کانادا در سال ۱۳۷۵ دریافت کرد. گرایش تخصصی وی جامعه‌شناسی تاریخی است و عنوان رساله دکترایش «موانع تاریخی در…

سید محمدعلی دادخواه درآمد به نام خداوند مهرآفرین نگهدار ایران و ایران‌زمین روزگار ما ویژگی‌هایی دارد که با روزگاران گذشته همسان نیست. یکی از برجستگی‌های زمانه ما آن است که هر فرهنگی تلاش می‌کند چیرگی خود را بر دیگر فرهنگ‌ها و تمدن‌ها استوار سازد و نمایان کند. داستان بدین جا پایان نمی‌پذیرد و این کشمکش دنبال می‌شود، اما در این مبارزه کامیابی از آن دسته‌ای…

مهدی غنی از زمانی که بشر به پدیده شوم جنگ و ستیز با یکدیگر روی آورد، مسئله کسب اطلاعات از طرف مقابل و ضربه زدن از درون به او از عوامل مهم پیروزی به شمار می‌رفته است. همواره هر طرف تلاش می‌کرده در جبهه مقابل نفوذ کرده و پیشاپیش از نقشه‌ها و امکانات و اهداف دشمن مطلع شود و آن‌ها را بی‌اثر کند. امروزه این…

گفت‌وگو با محمد ترکمان #بخش_چهارم در سه بخش گذشته این گفت‌وگو، آقای ترکمان از خاطرات و تجربیات خود و برخی پژوهش‌های خود گفت. در این شماره به برخی آثار دیگر ایشان درباره انقلاب مشروطه و نهضت ملی و ماجرای ۱۵ خرداد و نقش انگلیس و امریکا در تحولات ایران می‌پردازیم. *** شما در خرداد ۱۳۵۹ کتابی منتشر کردید با عنوان ماهیت و عملکرد امپریالیسم امریکا…

فرید دهدزی نظریه‌پردازان اندیشه سیاسی معاصر، سعی بر یافتن سازوکار تَحقق دموکراسی، آزادی، توسعه در بیرون از نظام و بافت مفهومیِ «قدرت» هستند، زیرا متوجه شدند تبیین مفاهیم از طریق نظام قدرت خود یکی از موانع دموکراسی، آزادی و توسعه خواهد بود. ضمن اینکه نظریه‌سازی بیرون از قدرت پیش‌تر نیز سابقه داشته است. وقتی جان اکتون، فیلسوف سیاسی قرن نوزدهم، می‌گوید: «قدرت فَسادآور است و…