مقالات

چرخه خشم و خشونت

مهدی غنی مهدی غنی چندین دهه پیش و پس از انقلاب، شاهد رفتارهای خشونت‌آمیز هم از سوی حاکمان و هم از سوی مخالفان آن‌ها بوده‌ایم. با وجود مخالفت عمومی با خشونت، اعدام و شکنجه، جامعه ایران هنوز نتوانسته به روابطی قانونمند و صلح‌آمیز برسد. آیا صرف مخالفت با این رفتارهای غیرانسانی ما را به سرمنزل مقصود خواهد رساند؟ چگونه می‌توانیم ریشه خشونت را بخشکانیم؟ آیا…
بیشتر

چند کلمه درباره کتابِ «یک کلمه»

امین یاری اگر قانون مبتنی بر حق شهروندی باشد هم زمینة مشارکت همه شهروندان را در چرخة حکمرانی فراهم می‌کند و هم دسترسی به توسعه پایدار و موزون را. از مستشارالدوله تا آیت‌الله منتظری ملت ما به دستاورد بزرگی رسیده و آن صورت‌بندی قرآنی و فقهی حق شهروندی ا‌ست که توسط آیت‌الله منتظری انجام شده است؛ بنابراین حق شهروندی هم جنبه دینی دارد و هم…
بیشتر

پدیدارشناسی واژه «وحی» در ادبیات شاعران پیشابعثت

احمد علوی واژه «وحی» از ریشه سه‌حرفی «و-ح-ی» در زبان عربی گرفته شده است که بنا به فرهنگ‌های معتبر عربی در اصل به معنای «اشاره سریع»، «الهام»، یا «انتقال پیام پنهانی با شتاب و سرعت و غیرمستقیم» است. لغت‌شناسان عرب مانند ابن‌فارس در معجم مقاییس اللغة و الراغب اصفهانی در المفردات فی غریب القرآن این ریشه را به مفهوم «سرعت در ابلاغ» یا «ارتباط پنهانی»…
بیشتر

روشنفکران ایران و مسئله فلسطین

  اکبر ثبوت دو سال و اندی پیش، من در یک پژوهش گسترده، گفتارها، نوشتارها و گزارش عملکردهای روشنفکران ایران درباره مسئله فلسطین و اشغال و غصب آن سرزمین را فراهم آوردم. دوست عزیزم مهندس لطف‌الله میثمی که در جریان این کار قرار گرفت به یاریم شتافت تا با همکاری یکی از همکاران مطبوعاتی در جلسات متعدد، بخش‌هایی از آنچه گرد آمده بود تایپ کرد…
بیشتر

طبیعت و ماده پس از مدرنیته

(گفت‌وگویی درباره درسگفتار «خلاف و وفاق علم و دین» دکتر عبدالکریم سروش- بخش دوم) شرح عکس: عیسی در کنار حواریون، نقاشی کلیسایی در قبرس علی بیاتی پژوهشگر فلسفه و ریاضیات بخش نخستین را اینجا بخوانید   در بخش اول گفتید که دو گروه از متفکران در طول تاریخ در برابر هم صف‌آرایی کرده و هرکدام چارچوب اندیشگی خاص خود را ارائه دادند و گروهی به…
بیشتر

صدای پای نهیلیسم در ادبیات معاصر افغانستان؛ با مروری بر اشعار عفیف باختری از شاعران معاصر افغانستان

ساره رحیمی دانش‌آموخته زبان و ادبیات فارسی دری دانشگاه تعلیم و تربیت کابل یکی از ممیزه‌ها و شناسه‌های ادبیات امروز، تغییر زاویه دید انسان مدرن به جهان و هستی جهان است. این تغییر دیدگاه سبب تغییر ابعاد مختلف زندگی فردی و اجتماعی نیز شده است. اندیشمندان معتقدند رشد مکتب رمانتیسم در بعد منفی که در برجسته کردن احساسات و عواطف اندوه‌زا مبالغه کرد، دستاویزی شد…
بیشتر

فراز و فرود کار مدنی در ایران؛ صبر و امید به‌مثابه راه نجات

گفت‌وگو با منیر همایونی مهدی فخرزاده: کار مدنی، ضرورت ایجاد یک جامعه کنشگر و قدرتمند است. در این شماره با زنی گفت‌وگو می‌کنیم که بیش از نیم قرن در مسیر تقویت جامعه مدنی ایران دویده است. منیر همایونی (پوراصلانی)، فعال حقوق کودک از سال‌های پیش از انقلاب تا امروز هر جا که بوده، در مسیر خدمت به کودکان فعالیت کرده است. از جمله کنش‌های مدنی…
بیشتر

سرود واپسینِ دکتر فاطمی

(به مناسبت هفتادمین سالگرد شهادت دکتر حسین فاطمی)  فرید دهدزی پیشگفتار: در شماره 150 نشریه چشم‌انداز ایران، نظرات شهید دکتر حسین فاطمی پس از کودتای نافرجام ۲۴ امرداد ۱۳۳۲، در روزهای ۲۵ و ۲۶ امرداد بررسی شد(آن مقاله را اینجا بخوانید). بر اساس سخنرانی او در گردهمایی احزاب و نیروهای ملی در بعدازظهر ۲۵ امرداد میدان بهارستان، به این جمع‌بندی رسیدیم که دکتر فاطمی نکته‌ای…
بیشتر

 حیات تمدنی ایران متأثر از تنش آبی؛ آینده‌ای که پیش‌خیز آن آغاز شده است

سعید سامانی مجد   ایران امروز در برابر بحرانی قرار گرفته که نه‌تنها منابع زیستی، بلکه بنیادهای تمدنی آن را تهدید می‌کند. بحران آب دیگر یک مسئله بخشی یا زیست‌محیطی نیست، بلکه به مرحله‌ای رسیده است که استمرار حیات در پهنه فلات مرکزی و انسجام سرزمینی کشور را در معرض تهدید قرار داده است. سیاست‌های گذشته با رویکردی مهندسی‌محور و بخشی از درک محدودیت‌های بوم‌شناختی…
بیشتر

اهمیت حکمرانی مشارکتی و نقش حفاظت از جنگل‌های تولیدکننده آب در توسعه پایدار در ایران

سید احمد خاتون‌آبادی   ایران وطنم زنده بمانی در ساحت پاکی و معانی توسعه پایدار فرآیندی است چندسویه با ابعاد زیست‌محیطی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی که ضمن برآورده ساختن نیازهای نسل کنونی، به نیازها و ظرفیت‌های اکولوژیک نسل‌های آینده توجهی خاص دارد. رابطه تنگاتنگ و سیستمی حوزه تمدنی و حوزه زیست‌محیطی به گواهی مستندات تاریخی در پیدایش و مرگ تمدن‌ها انکارناپذیر است. ریشه توسعه ناپایدار…
بیشتر

آنان که از خدا داناترند

مهدی غنی       در انقلاب ۵۷، هم مردان و هم زنان شرکت داشتند. زنانی که در تظاهرات شرکت می‌کردند برخی باحجاب و برخی بی‌حجاب بودند. کسی به فکر این نبود که به آن‌ها تذکر بدهد. برخی از این بانوان بدون اجبار خودشان باحجاب شدند، اما بلافاصله پس از پیروزی انقلاب عده‌ای احساس وظیفه کردند که هر طور شده بانوان را وادار به پوشیدن…
بیشتر

استراتژی بقا؛ حرکت از نهادهای مدنی به نهادهای خیریه

طیبه سلمانی گفت‌وگو با زهرا توحیدی  طیبه سلمانی شیک: جامعه مدنی در ایران مفهومی است که همواره میان دولت و شهروندان در رفت‌وآمد بوده است. این جامعه شبکه‌ای از نهادهای مستقل، انجمن‌ها، رسانه‌ها و گروه‌های مردمی است که تلاش می‌کنند خواست عمومی را بیان کنند. از دوران مشروطه تا امروز، جامعه مدنی نقش مهمی در طرح مطالبات اجتماعی و سیاسی داشته است. با این حال،…
بیشتر