مقالات

خشم راهبردی؛ چرا و چگونه؟

لطف‌الله میثمی (سرمقاله چشم‌انداز ایران، شماره 157، منتشر شده در اسفند 1404) در سرمقاله‌های گذشته «چشم‌انداز ایران» چند بار به ویژگی «خوداشتعالی» مردم اشاره کردیم؛ در دانش انبارداری، وقتی کالاها متراکم می‌شوند و تهویه مطبوع نیز انجام نمی‌شود، بدون شعله یا جرقه‌ای، کالاها در آتش می‌سوزند. معمولاً آتش وقتی شعله‌ور می‌شود که سه ضلع آن یعنی کالا، سوخت و شعله هم‌زمان در کنار یکدیگر قرار…
بیشتر

حکمرانی و وفاق ملی

  علی دست باز وفاق ملی، ربط و نسبتی وثیق با مدارا و حکمرانی مطلوب دارد. مدارا به‌منزله ضرورتی فلسفی، فضیلتی اخلاقی و مصلحت سیاسی است که عامل و کارگزار آن دولت (state) از سویی و جامعه و نیروهای اجتماعی از سویی دیگر، در پیوند با یکدیگر معنا می‌یابند. این عوامل و کارگزاران مدارا به‌منزله پیشران‌های توسعه پایدار عمل می‌کنند. حکمرانی مطلوب که دارای شاخص‌های…
بیشتر

از سند امنیت ملی آمریکا تا جاه‌طلبی‌های اسرائیل

محمد احمدی در حالی که راهبرد امنیت ملی آمریکا قول کاهش تنش در غرب آسیا را می‌دهد، اسرائیل در حال لابی‌گری برای جنگی است که می‌تواند واشنگتن را با عواقبی نامطلوب و غیر قابل پیش‌بینی مواجه کند. بحث بین جنگ‌طلبان از ابتدای دولت دوم ترامپ تاکنون نتانیاهو چند بار به آمریکا رفته تا بر سر موضوعات منطقه‌ای با ترامپ مذاکره کند. ایران در طی سال‌های…
بیشتر

اقوام ایرانی، فرهنگ یا پاره‌فرهنگ

   احسان هوشمند متن حاضر سخنرانی احسان هوشمند، پژوهشگر مطالعات قومی در ایران، در ششمین همایش «کنکاش‌های مفهومی و نظری درباره جامعه ایران» است که از چهاردهم تا هفدهم مهرماه 1404 در دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران برگزار شد. احسان هوشمند در این سخنرانی با اشاره به چالش‌های نظری پیش‌ِروی نظریه‌ها و نظام مفاهیم در علوم اجتماعی به نقد کاربست برخی مفاهیم در علوم اجتماعی…
بیشتر

سازگاری پرهزینه، نه تسلیم؛ مسیر محتمل ایران در کمپین فشار حداکثری پسابرجام

هادی کحال‌زاده بازگردان فارسی: نشریه چشم‌انداز منبع: اندیشکده حکمرانی مسئولانه کوینسی- واشنگتن،  دسامبر 2025   پس از تجاوز ۱۲ روزه اسرائیل، واشنگتن با بازگرداندن تحریم‌های شورای امنیت سازمان ملل و دوره‌ تازه‌ای از کمپین فشار حداکثری،‌ شدیدترین فشارهای سیاسی و اقتصادی تاریخ جمهوری اسلامی را به تهران وارد می‌کند. رویکردی که بعید است اهداف مورد نظر ایالات متحده برای تغییر رژیم یا نابودی توان هسته‌ای…
بیشتر

سیاست واقع‌گرایانه، علیه جنگ منطقه‌ای

پرفسور جان میرشایمر/ ترجمه چشم انداز ایران جابه‌جایی‌های نظامی آمریکا و تهدیدها علیه ایران، شائبه جنگ را تقویت کرده است اما میرشایمر، استاد دانشگاه شیکاگو، معتقد است واقعیت‌های سخت سیاست جهانی مانع از جنگ خواهد شد. جان جوزف میرشایمر در ویدئویی در کانال یوتوب خود این دیدگاه را توضیح داده است که ترجمه آن را در ادامه خواهید خواند. چرا با وجود تهدیدهای شدید و…
بیشتر

افزایش قیمت بنزین، جبران کسری بودجه از جیب مردم

  گفت‌وگو  با سید مرتضی افقه مرتضی نیساری: طرح سه نرخی کردن بنزین با واکنش‌های متفاوتی از جانب اقتصاددانان و صاحبنظران مواجه گردید. در مورد این طرح و آثار و پیامدهای آن بر زندگی مردم با آقای دکتر سید مرتضی افقه، اقتصاددان و عضو هیئت علمی دانشکده اقتصاد دانشگاه شهید چمران اهواز، به گفت‌وگو نشسته‌ایم.   سرانجام دولت تصمیم گرفت برای جبران کسری بودجه خود…
بیشتر

به‌سوی بناپارتیسم

  نگاهی به پیامدهای اجتماعی سیاست‌های اقتصادی دولت در گفت‌وگو با آرمان ذاکری   مهدی فخرزاده: سرانجام دولت پزشکیان نیز ناچار شد تن به «اصلاحات اقتصادی» بدهد. اصلاحاتی که برخی از اخلاف او نیز آن‌ها را اجرا کردند و نتایج آن را امروز در جامعه می‌بینیم. دولت پزشکیان نیز چون پیشینیان، با نقد دولت‌های قبلی و وعده‌ای مبتنی بر وارد نکردن شوک به سفره مردم…
بیشتر

چرا به اینجا رسیدیم؟ (بازخوانی انقلاب ۵۷ و نسبت آن با وضعیت امروز)

    میزگردی با حضور لطف‌‌الله میثمی، محمدحسین بنی‌‌اسدی، فرخ نگهدار، بدرالسادات مفیدی، مهدی فخرزاده و امیرعلی مالکی بدرالسادات مفیدی: اینک در آستانه چهل‌وهفتمین سالگرد انقلاب اسلامی ایران قرار داریم؛ انقلابی که قرار بود جامعه عادلانه توحیدی بنا کند، مستکبران را به زیر بکشد و مستضعفان را بر صدر بنشاند. اهداف و آرمان‌های محوری آن، آزادی، استقلال و عدالت اجتماعی بود؛ آرمان‌‌هایی که در آن…
بیشتر

باید پیام عطوفت می‌دادیم

  گفت‌وگو با مهندس علی‌اكبر معین‌فر     مهندس علي‌اكبر معین‌فر فارغ‌التحصیل 1330 از دانشکده فنی دانشگاه تهران و از پیشکسوتان جامعه مهندسی و همچنین نظام‌مهندسی ایران هستند. مهندس معین‌فر در کنار مهندس بازرگان و مهندس کتیرایی از پایه‌گذاران انجمن اسلامی مهندسین هستند که یکی از قدیمی‌ترین نهادهای جامعه مدنی ایران است. ایشان علاوه بر تدریس در دانشگاه پلی‌تکنیک از مدیران ارشد سازمان برنامه بودند…
بیشتر

تاریخ را با اگر نمی‌نویسند

  گفت‌وگو با ابراهیم یزدی به قول مرحوم طالقاني، انقلاب شكوهمند ما، هم اسلامی، هم مردمي و هم توحيدي بود. به نظر شما مهم‌ترین ويژگي انقلاب ما چه بود؟ با تشكر از شما. من هم با اين جمع‌بندي موافقم كه انقلاب اسلامي ایران به‌تمام‌معنا يك انقلاب مردمي و كلاسيك بود؛ مردمي بود، یعنی از درون جامعه برخاسته بود، با يك آرمان‌هاي مشخص كه در شعارهاي…
بیشتر

ارزیابی انقلاب ایران

لطف‌الله میثمی مدیرمسئول در آستانه چهل‌وهفتمین سالگرد انقلاب اسلامی بر آنم تا به‌طور نسبی ارزیابی از انقلاب و نتایج آن داشته باشم.     بخش نخست- شعارهای ابتدای انقلاب هنگام رأی دادن به جمهوری اسلامی ایران شعاری که نوشته و گفته می‌شد عبارت بود از: «جمهوری اسلامی آری، حکومت خودکامه هرگز». تأکید روی جمهوریت، اسلامیت و پرهیز از خودکامگی انگیزه‌ای برای رأی دادن مردم شد.…
بیشتر