امروز سه‌شنبه ۲۰ مرداد ۱۴۰۵
ساعت
چشم انداز ایران

مقالات

جنبش؟ خیزش؟ یا انقلاب؟ مرور انتقادی یک گفت‌وگو (بازخوانی اجمالیِ نامه‌های ردوبدل‌شده میان سعید مدنی و آصف بیات)

حسین موسوی (پژوهشگر علوم اجتماعی) مقدمه گفت‌وگوهای میان سعید مدنی و آصف بیات، از مهم‌ترین مکاتبات نظری سال‌های اخیر درباره وضعیت اجتماعی، سیاسی و فکری ایران پس از خیزش «زن، زندگی، آزادی» است. این تبادل اندیشه نه‌تنها تلاشی برای بازخوانی تحولات جنبش‌های اجتماعی در ایران معاصر است، بلکه بازتابی از دو رویکرد مکمل در فهم رابطه «جامعه»، «قدرت» و «گذار دموکراتیک» به شمار می‌آید. بیات…
بیشتر

افراطی‌گری؛ آفت انسجام ملی (ریشه‌یابی جریان موسوم به راست افراطی)

لطف‌الله میثمی ملاک نگارنده برای ارزیابی جریان موسوم به راست افراطی پس از پیروزی انقلاب، شاخصه‌های زیر است: شعار روز 12 فروردین هنگامی که 98.2 مردم به جمهوری اسلامی رأی مثبت دادند، این بود: «جمهوری اسلامی آری، حکومت خودکامه هرگز». راست افراطی جریانی است که روندش به‌سوی خودکامگی بیشتر است. درباره قانون اساسی و قانون‌گرایی دکتر جواد طباطبایی گفت: «روشنفکری ایرانی از مشروطیت شروع شد…
بیشتر

شانزدهم آذر، قلب تپنده جنبش دانشجویی

16 آذر سال 1332، روزی بزرگ در تاریخ مبارزات دانشجویی ایران است. در این روز، دانشگاه در برابر نیروهای امنیتی و نظامی رژیم پهلوی ایستادگی کرد و سه دانشجو، به دست نظامیان رژیم پهلوی کشته شدند. هرچند گمان دستگاه امنیتی و نظامی شاه این بود که در این مواجهه پیروز شده و دانشگاه را تسخیر کرده است، اما تاریخ نشان داد که پس از گذشت…
بیشتر

افراطی‌ها با کشور چه کردند؛ در تمجید میانه‌روی اصلاح‌طلبانه

بدرالسادات مفیدی از زمان شکل‌گیری نظام جمهوری اسلامی تاکنون، مردم ایران به‌کرات نفوذ و تأثیرات عمیق رفتار افراط‌گرایی را در مسیر حکمرانی کشور تجربه کرده‌اند. بی‌تردید حمله به سفارت امریکا و گروگان گرفتن ۵۲ دیپلمات امریکایی توسط دانشجویان خط امام در بحبوحه رویدادهای سال اول پس از پیروزی انقلاب اسلامی و درحالی‌که نظام نوپا هنوز به‌خوبی سامان نگرفته بود، از جمله یکی از همین نوع…
بیشتر
دکترصدیقی

دکتر غلام‌حسین صَدیقی؛ تا رگ گردن من می‌جنبد با استبداد مبارزه خواهم کرد

یاد و یادداشتی از دکتر حسین صَدیقی فرید دهدزی مقدمه ‌ وجود دکتر غلام‌حسین صَدیقی موجب سربلندی و سرفرازی هر ملتی است و ملت ما این افتخار را دارد که از وجود چنین مفاخری بهره‌مند است. چه نیکبخت خاندانی که مزین به نام دکتر غلام‌حسین صَدیقی است. بدیهی است کسی که فرزند این رادمرد باشد، از چه نعمتی بهره‌مند است. گرچه فرزند دکتر صدیقی بودن،…
بیشتر

ما آوازهایی داریم (لَنا أَغَانِی)

موسیقی، هویت و مقاومت فلسطین از اشغال تا تبعید (بخش دوم) امیرحسین رحمتی   در بخش نخست مقاله «ما آوازهایی داریم» پس از مقدمه‌ای کوتاه به پیشینه تاریخی و ریشه‌های موسیقی مقاومت فلسطین پرداختیم. ژانرها و سبک‌های موسیقی مقاومت: انعکاس هویت و انطباق‌پذیری تنوع ژانرها و سبک‌های موسیقی مقاومت فلسطین، نشان‌دهنده غنای فرهنگی، انعطاف‌پذیری (adaptability) این هنر در مواجهه با شرایط متغیر و توانایی آن…
بیشتر

جنبش‌های اجتماعی و امید

(معرفی تفصیلی کتاب جنبش‌های اجتماعی و امید نوشته دکتر سعید مدنی) حسین موسوی 1 فصل اول کتاب به واکاوی مفهومی بنیادین در علوم اجتماعی می‌پردازد: «جنبش اجتماعی چیست؟». نویسنده در آغاز فصل تأکید می‌کند که علی‌رغم کاربرد گسترده این اصطلاح، هنوز میان نظریه‌پردازان و تحلیلگران اجتماعی بر سر تعریف دقیق آن توافق کامل وجود ندارد. مفهومی که در نگاه نخست ساده و بدیهی می‌نماید، در…
بیشتر

تحولی چشمگیر

  لطف‌الله میثمی دردناک، تلخ و باورنکردنی است، اما واقعیت دارد: فلسطینیان ۷۷ سال است از اشغال سرزمینشان، تبعیض نژادی و محو هویت ملی و قومیت خود رنج بسیار برده‌اند و می‌برند. بیش از دو سال است که مردم دنیا تا حدی به این امر واقف شده‌اند و جنایات اسرائیل و به‌ویژه نسل‌کشی و منع ورود آب و غذا به غزه صدای بشریت را درآورده…
بیشتر

چرخه خشم و خشونت

مهدی غنی مهدی غنی چندین دهه پیش و پس از انقلاب، شاهد رفتارهای خشونت‌آمیز هم از سوی حاکمان و هم از سوی مخالفان آن‌ها بوده‌ایم. با وجود مخالفت عمومی با خشونت، اعدام و شکنجه، جامعه ایران هنوز نتوانسته به روابطی قانونمند و صلح‌آمیز برسد. آیا صرف مخالفت با این رفتارهای غیرانسانی ما را به سرمنزل مقصود خواهد رساند؟ چگونه می‌توانیم ریشه خشونت را بخشکانیم؟ آیا…
بیشتر

چند کلمه درباره کتابِ «یک کلمه»

امین یاری اگر قانون مبتنی بر حق شهروندی باشد هم زمینة مشارکت همه شهروندان را در چرخة حکمرانی فراهم می‌کند و هم دسترسی به توسعه پایدار و موزون را. از مستشارالدوله تا آیت‌الله منتظری ملت ما به دستاورد بزرگی رسیده و آن صورت‌بندی قرآنی و فقهی حق شهروندی ا‌ست که توسط آیت‌الله منتظری انجام شده است؛ بنابراین حق شهروندی هم جنبه دینی دارد و هم…
بیشتر

پدیدارشناسی واژه «وحی» در ادبیات شاعران پیشابعثت

احمد علوی واژه «وحی» از ریشه سه‌حرفی «و-ح-ی» در زبان عربی گرفته شده است که بنا به فرهنگ‌های معتبر عربی در اصل به معنای «اشاره سریع»، «الهام»، یا «انتقال پیام پنهانی با شتاب و سرعت و غیرمستقیم» است. لغت‌شناسان عرب مانند ابن‌فارس در معجم مقاییس اللغة و الراغب اصفهانی در المفردات فی غریب القرآن این ریشه را به مفهوم «سرعت در ابلاغ» یا «ارتباط پنهانی»…
بیشتر

روشنفکران ایران و مسئله فلسطین

  اکبر ثبوت دو سال و اندی پیش، من در یک پژوهش گسترده، گفتارها، نوشتارها و گزارش عملکردهای روشنفکران ایران درباره مسئله فلسطین و اشغال و غصب آن سرزمین را فراهم آوردم. دوست عزیزم مهندس لطف‌الله میثمی که در جریان این کار قرار گرفت به یاریم شتافت تا با همکاری یکی از همکاران مطبوعاتی در جلسات متعدد، بخش‌هایی از آنچه گرد آمده بود تایپ کرد…
بیشتر