مقالات

پیش‌نویس قانون اساسی ضامن حق حاکمیت ملّی

  عطا ضمیری   مهندس عزت‌الله سحابی در ابتدای برگزاری مجلس بررسی نهایی قانون اساسی (مجلس خبرگان قانون اساسی)، در پاسخ به پرسش خبرنگار روزنامه انقلاب اسلامی مبنی بر اینکه «برنامه شما در مجلس خبرگان چه خواهد بود، چنین پاسخ داده بود: «من از طرح اصل حاکمیت ملّی که در پیش‌نویس هست … و بعد از خداوند انسان خودش حاکم بر سرنوشت خود خواهد بود…
بیشتر

نقش روشنفکران در انقلاب مشروطه ایران

  بخش سوم ناصر حریری مقدمه از آن پیش‌تر که این جریان بررسی شود خود را ناچار به بیان کلیاتی می‌بینم. دست‌اندرکاران انقلاب مشروطه را به‌طور کلی به دو دسته می‌توان قسمت کرد: بی‌حقیقت‌ها و مریدپروران بسیاری از کسان که حتی جان خود را هم در همین راه از دست دادند هدفی دیگر را دنبال می‌گرفتند. آقای مهدی ملک‌زاده می‌نویسد پدرش، ملک‎المتکلمین با ظل‎السلطان در…
بیشتر

من مصدقی بودم

گفت‌وگوی منتشرنشده با شادروان رضا ارحام صدر فرید دهدزی: تئاتر ایران در دهه 20، با باز شدن فضای سیاسی-اجتماعی نضج گرفت. از همان ابتدا دارای دو سه مکتب بود که عمدتاً خاستگاهی سیاسی داشتند. عبدالحسین نوشین، بنیان‌گذار تئاتر نوین ایران بود. او که از اعضای حزب توده و حتی از سران آن محسوب می‌شد، ضمن برگردان نمایشنامه‌هایی با سوگیری چپ مارکسیستی، کوشش کرد بیشتر نمایش‌های…
بیشتر

تروریسم نیابتی در جهان پساقطبی

(شرح تصویر، ایمن الظواهری، فرد نشسته در کنار بن لادن، از جهادی‌های سراسر جهان خواست به سوریه سفر کنند و با به دست گرفتن سلاح به یاری مردم سوریه بشتابند) محمدرضا کربلایی   در بیش از سه دهه پس از فروپاشی شوروی و پایان یافتن جنگ سرد میان دو ابرقدرت، جهان در حال تجربه کردن دوران جدیدی از رقابت و تنش ژئوپلیتیکی میان کنشگرانی است…
بیشتر

اونروا و حق بازگشت آوارگان فلسطینی

 محمد احمدی آقای محمد احمدی در مقاله تحقیقی «اونروا و حق بازگشت آوارگان فلسطینی» نشان داده‌اند که چگونه می‌توان پیروزی یا شکست را در وجوه نظامی-سیاسی و اخلاقی ارزیابی کرد و همچنین آتش‌بس و ابهامات آن را مورد بررسی قرار داده و جایگاه مقاومت پس از جنگ را به‌خوبی تشریح کرده است. ایشان آینده غزه و کشمکش‌های اسرائیل با سازمان ملل را توضیح داده و…
بیشتر

از احمدی‌نژاد تا پزشکیان

احمد هاشمی دیوارچینی رئیس‌جمهور محترم در اهواز واکنش‌های متفاوتی به دنبال داشت، اما سیمرغ بلورین عجیب‌ترین اظهارنظر به ستون‌نویس روزنامه اعتماد تعلق می‌گیرد: «فقط در یک صورت به بیل زدن آقای رئیس‌جمهور انتقاد وارد است که جلسه مهمی برای تصمیمی را ترک کرده و به این کار مشغول شده باشد و کسی که معترض اوست باید از این موضوع اطلاع موثق داشته باشد. اگر چنین…
بیشتر

شهر، بدون شهروندان

رحمان قهرمان‌پور/پژوهشگر از منظر علوم سیاسی بی‌تفاوتی یکی از جلوه‌های عدم مشارکت مدنی در یک جامعه است؛ یعنی زمانی که مردم به دلایلی (که در ادامه توضیح خواهیم داد) میل به مشارکت مدنی و ایفای نقش در شکل‌دهی به سرنوشت جمعی خود نداشته باشند یا از این مشارکت محروم شوند، ممکن است واکنش‌های مختلفی نشان دهند: یکی از این واکنش‌ها بی‌تفاوتی سیاسی و اجتماعی است؛…
بیشتر

پروژه توسعه جامعه محلی، بنیان توانمندسازی جامعه

گفت‌وگو با جواد دردکشان طیبه سلمانی شیک: امروزه در رویکردهای جدید توسعه از ظرفیت‌سازی در جامعه محلی به‌عنوان اصلی اساسی در پذیرش و اجرای برنامه‌ها نام برده می‏شود و به‌منظور ارتقای ظرفیت‏های جامعه محلی نیز بر فعالیت‏های سازمان‌‏های مردم‌نهاد تأکید بسیاری می‏شود. در گفت‌وگو با جواد دردکشان، مدیرعامل بنیاد توسعه کارآفرینی زنان و جوانان، به بررسی نقش این سازمان‌ها در فرآیند توسعه و توانمندسازی جامعه…
بیشتر

نفت؛ نعمت یا دردسر

گفت‌وگو با الله‌کرم میرزایی مرتضی نیساری: بیش از یک قرن از کشف نفت در ایران می‌گذرد و از آن پس این ماده سیاه بدبو نقش مهمی در اقتصاد ایران بازی کرده است. گروهی برآن‌اند هم‌زمان با این اکتشاف مشکلات این کشور هم شروع شد و پای کشورهای استعمارگر را به این کشور باز کرد و برخی نیز معتقدند این نعمت خدادادی است و باید از…
بیشتر

نبضی که هنوز می‌تپد؛ فراز و فرود حجاب در روزهای پرآشوب انقلاب

زینب احمدی شانزدهم تیرماه سال 1359، روزنامه‌ها به دو اطلاعیه مختلف اشاره کردند: یکی اطلاعیه شورای انقلاب جمهوری اسلامی ایران؛ و دیگری اطلاعیه رئیس‌جمهور وقت، ابوالحسن بنی‌صدر. اطلاعیه شورای انقلاب آیین‌نامه‌ای برای حضور زنان کارمند دولتی در ادارات دولتی طراحی کرده بود. در این اطلاعیه از کارمندان زن خواسته شده بود برای حفظ نظم و انضباط اداری، «در نحوه پوشش، ضوابط اسلامی» را رعایت کنند.…
بیشتر

آیت‌الله منتظری؛ نقد و توبه در اندیشه و عمل

جلال یوسفی نقد نظام‌مند تجربیات چند دهه اخیر از جانب فعالان سیاسی و اجتماعی یک نیاز و بلکه یک ضرورت در وضعیت کنونی ایران است و مهم‌ترین و اولین گام در این راستا انتقاد از خود است. در این مقاله، آیت‌الله منتظری به‌عنوان یک نمونه نادر در تاریخ معاصر که در زمان حیات خویش به این امر پرداخت به نحو اجمال بررسی می‎شود. مقدمه حلقه…
بیشتر

نوستالژی جای دیگر

جست‌وجوی سهراب شهید ثالث در میان یادداشت‌ها، گفته‌ها و نامه‌های برجای‌مانده از کارگردانی که در جهان خویش غریب بود. نسیم هدایتی سهراب شهید ثالث همان‌قدر که خیلی‌ها فیلم‌هایش را ندیده‌اند، به همان اندازه هم کسی درباره‌اش چیزی نمی‌داند. نه آنکه به‌طور کل او را ناشناخته بدانیم که کسی زندگی‌نامه‌ای اجمالی از او در ذهنش نداشته باشد، اما در مورد فیلمسازی که «طبیعت بی‌جان» را ساخته…
بیشتر