مقالات

زنان له و علیه جنبش ملی شدن صنعت نفت

سیمین کاظمی/ جامعه‌شناس و پژوهشگر مسائل زنان   دو ویژگیِ تاریخ‌نگاری، نقش زنان را نامرئی کرده و بررسی جایگاه آنان در تحولات اجتماعی را دشوار کرده است: نخست اینکه تاریخ، تاریخی مذکر است؛ یعنی عمدتاً درباره مردان، برای مردان و به دست مردان نوشته شده یا روایت شده است؛ و دوم، تمرکز تاریخ بر شخصیت‌ها و نخبگان است و از آنجا که زنان در شمار…
بیشتر

ضرورت ارتقای وزنه خرد در فقه بر اساس حکمت الهی

عکس اصلی: خواب زدگی خرد هیولا را بیدار می‌کند اثر فرانسیسکو گویا مجید بزرگمهری استاد دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره) مقدمه: فقهای شیعه -حداقل از زمان تدوین رسمی قواعد اصول فقه در نظام فقاهت شیعی در قرن چهارم هجری- بر استنباط احکام عملی از طریق چهار منبع تأکید داشته‌اند که عبارت‌اند از: قرآن، سنت، عقل و اجماع. نقش خرد در این سرا، نه از باب…
بیشتر

عمق راهبردی ترکیه در بوته آزمون

محمدرضا کربلایی سفر عبدالله گل، رئیس‌جمهور وقت ترکیه، به تهران در ۲۵ بهمن سال ۱۳۸۹ و دیدار او با مقامات جمهوری اسلامی، از رابطه دوستانه‌ای که بین ترکیه و ایران پس از به دست گرفتن قدرت توسط حزب عدالت و توسعه ایجاد شده بود، حکایت می‌کرد. در سال پیش از آن یعنی ۱۸ آبان ۱۳۸۸‌ رئیس‌جمهور ایران، محمود احمدی‌نژاد، که برای شرکت در نشست اقتصادی…
بیشتر

دوزخ به‌مثابه تجربه جدایی از خداوند از منظر پل تیلیش

(شرح تصویر: نقاشی جهنم، اثر ویلیام آدولف بوگرو، 1850)   احمد علوی مقدمه پرسش درباره چیستی و هستی دوزخ یا جهنم از دیرباز تاکنون، یکی از چالش‌برانگیزترین مباحث میان متکلمان متقدم و متأخر مسلمان و مسیحی بوده است. برخی از این متکلمان دوزخ یا جهنم را جسمانی دانسته‌اند حال آنکه بنا به تأویل دیگری سرشت دوزخ غیر جسمانی و روانی است. از سوی دیگر، عذاب…
بیشتر

گذار به الهیات نوین؟

  علی‌اکبر احمدی افرمجانی (استاد فلسفه دانشگاه علامه طباطبایی) علی بیاتی: متن پیش‌رو، نسخه بازنویسی‌شده سخنرانی دکتر علی‌اکبر احمدی افرمجانی، استاد دانشگاه علامه طباطبایی با نام «گذار به الهیات نوین؟» است که در تاریخ ۱۱ اردیبهشت‌ماه  1389برای گروهی از دانشجویان دوره دکتری فلسفه دین پژوهشگاه علوم انسانی ایراد شده است. دکتر احمدی در این بحث، در پی بررسی و طرح یک پرسش بنیادین است و…
بیشتر

روایت فیلسوفی «زد»، از فلسفه‌ای «زد»؛ گادامر، ارسطو و مسکویه رازی چه مقدار «زد» می‌توانند بیندیشند؟

امیرعلی مالکی   مانیفستی کوتاه برای «زد فلسفیدن» چرا زد نفلسفیم؟ در فلسفه، چون همه ‌جا، دیگر «جایی برای پیرمردها» نیست! فلسفه میدانی برای «شدن» و «ماندن» است، نه پناهگاهی زیرزمینی برای پیرمردهایی که در ذهن‌های خاک خورده و «ساکنِ» خود سودای فوتبالیست شدن را بر فیلسوف بودن ترجیح می‌دهند (چه حیف، دیگر مدت مدیدی است که دیر شده). البته، فیلسوف، شاید در روایتِ مدنظر…
بیشتر

خوابگاه يا منطقه جنگي؟!

گفت‌وگو با صديقه وسمقي؛ مسئول كميته پيگيري حادثه 18 تيردرشوراي شهر اشاره: شوراي شهر تهران ازجمله نوپاترين نهادهاي مدني بود كه در جريان واقعه كوي دانشگاه، به يكي از سلسله مراكز مدافع دانشجويان تبديل شد كه پيگيري وضعيت آنان در جريان بحران هجدهم تير78 را در دستور كار خود قرار داده بود. عملكرد اين نهاد درقالب تشكيل كميته تحقيق براي رسيدگي به موضوع كوي ـ…
بیشتر

فرضیه‌های علل رخداد یک فاجعه ملی؛ آنچه درباره انفجار بندر شهید رجایی بندرعباس می‌توان گفت

پیش از تجاوز اسرائیل به خاک ایران، فاجعه‌ای بزرگ اتفاق افتاد. ازجمله گمانه‌هایی که درباره این فاجعه زده شد، بحث «نفوذ» بود. بحثی که با تجاوز ناجوانمردانه بزرگ‌ترین دولت تروریستی جهان، بیشتر ابعاد آن مشخص شد. بدرالسادات مفیدی، روزنامه‌نگار و تحلیل‌گر مسائل سیاسی در این نوشتار، به بررسی فرضیه‌هایی که درباره انفجار در بندر شهیدرجایی رخ داده است پرداخته. شاید با مشخص شدن شیوه‌های جدید…
بیشتر

سلطنت پاره‌وقت و از راه دور

این نوشتار، ترجمه ای است از مقاله «پسر بی‌کفایت و پرچم» که توسط دو نفر از اساتید دانشگاه در انگلستان  نوشته شده و در سایت ژاکوبن منتشر شده است.  گلنار نیک‌پور؛ دانشیار تاریخ در کالج دارتموث، نویسنده کتاب «مدرنیته در بند: زندان‌ها و زندگی عمومی در ایران» اسکندر صادقی بروجردی؛ استاد ارشد (معادل دانشیار) تاریخ معاصر خاورمیانه در دانشگاه یورک، نویسنده‌ی کتاب «انقلاب و نارضایتی‌هایش:…
بیشتر

آنچه آمریکا و اسرائیل واقعاً از ایران می‌خواهند

نوشته: مهند عیاش(استاد جامعه‌شناسی در دانشگاه مانت رویال، کانادا) منتشرشده در ۲۳ ژوئن  ۲۰۲۵ الجزیره حملات مشترک علیه ایران با هدف ایجاد آشوب و بی‌ثباتی صورت گرفت تا سلطهٔ منطقه‌ای تضمین شود. در سال ۲۰۰۲، بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر وقت سابق اسرائیل، در شهادت خود در کنگره ایالات متحده اعلام کرد که حمله به عراق برای پیروزی در «جنگ علیه تروریسم» و جلوگیری از دستیابی عراق…
بیشتر

بحران آب یا بحران مدیریت؟

 جهان درگیر بحران کم‌آبی است، اما در ایران علاوه بر عوامل طبیعی و موقعیت جغرافیایی سوءمدیریت باعث تشدید این بحران شده است. برای بررسی ابعاد این بحران، با دکتر محمدمهدی ریاحی مدوار، کارشناس مدیریت آب شرکت آب منطقه‌ای یزد، به گفت‎وگو نشسته‌ایم. *** چشم‌انداز ایران: بحران آب در حال تبدیل به یک بحران جهانی شده است، اما به نظر می‌رسد شدت این بحران در ایران…
بیشتر

برداشت بی‌رویه از مخازن آب‌های زیرزمینی

در پی چالش و درگیری توزیع آب بین اصفهان و یزد زنگ خطری به صدا آمد. چشم‌انداز ایران بر آن شد با کارشناسان این رشته گفت‌وگو کند؛ بنابراین با دعوت از مهندس ابوذر حنیف‌زاده، کارشناس حوزه آب، این گفت‌وگو انجام شد. این نشست با حضور آقایان مهندس عباس زرکوب، معاون اسبق آب و فاضلاب وزارت نیرو و مدیرعامل سابق شرکت مهندسین مشاور زایندآب، دکتر جلال…
بیشتر