مقالات

نگاهی به فیلم «علت مرگ: نامعلوم» به بهانه اکران پس از سه سال توقیف؛ امکان‌ناپذیری عدالت بدون قضاوت

سپند آرند؛ پژوهشگر وقتی قرار است از سینمای امروز ایران صحبت کنیم و فیلم‌هایی که روی پرده می‌رود، ناگزیر به یاد همه فیلم‌هایی می‌افتیم که در این سال‌ها با لودگی‌ها و طنزهایی سطحی، بی‌هیچ محتوای عمیقی، تنها در قالب صنعت سرگرمی تمام سینماها را اشغال کرده‌اند و سطح نازلی از محتوای فرهنگی را به جامعه تزریق می‌کنند. مخاطب جدی سینما، احتمالاً در سال‌های اخیر از…
بیشتر

جلوه‌هایی از انسان‌دوستی حافظ

بخش سوم و پایانی احمد کتابی گفتی از حافظ ما بوی ریا می‌آید / آفرین بر نفست باد که خوش بردی بوی (غزل 475 دیوان حافظ به تصحیح دکتر خانلری، ص 537) 4-انتقادپذیری آمادگی آدمی برای پذیرش انتقادها و ایرادهای دیگران نسبت به خود، و شکل متعالی‌تر آن، مهیا بودن وی برای «انتقاد از خود» (auto criticism)، ازجمله عوامل مؤثری است که موجب توسعه و…
بیشتر

شرح درد اشتیاق؛ نگاهی به کتاب «مشرکی در خانواده پیامبر»

امین یاری این نوشته عصاره و بازنویسی کتاب بسیار زیبا و آموزنده مشرکی در خانواده پیامبر1 است که به قلم دو تن از اساتید برجسته دانشگاه، دکتر حسن محدثی گیلوایی و دکتر بیژن عبدالکریمی به رشته نگارش درآمده است. مخاطبان این کتاب دو گروه هستند: گروه اول، کسانی هستند که تحت تأثیر مکاتب و تبلیغات مختلف، رغبت چندانی به اسلام ندارند؛ و گروه دوم مسلمانانی…
بیشتر

ترامپ؛ آشوبگری در خدمت نظم نالیبرال

مهدی جامی اگر بخواهم خیلی خلاصه به وضعیت امریکا و جهان تحت رهبری ترامپ اشاره کنم، باید بگویم دوران غلبه ایده‌های آخرالزمانی است. جهان مطلوب ترامپ و ترامپیسم جهان فعلی نیست. آن‌ها می‌خواهند جهانی تازه بسازند. اندیشه ترامپی اندیشه‌ای رادیکال و آشوبگر است و برخلاف آنچه خاصه در ایران شایع است مسئله در حد و اندازه تجارت و معامله و بده بستان نیست. در این…
بیشتر

حاکمانی که صدای مردم خود را نشنیدند

بدرالسادات مفیدی سقوط بشار اسد در سوریه ظرف یازده روز در پی هجوم معارضان مسلح غافلگیرکننده بود؛ البته نه برای مردم سوریه و نه برای بازیگران پشت این رویداد مهم، بلکه بیش از هر کس دیگر شاید برای خود او! هرچند این رسم روزگار است و تاریخ سرشار از چنین غافلگیری‌ها برای حاکمانی است که نه صدای مردم خود را می‌شنوند و نه رنج آنان…
بیشتر

استبداد شاه عامل اصلی انقلاب بود

گفت‌وگو با دکتر همایون کاتوزیان فرید اسدی دهدزی «دکتر همایون کاتوزیان» نامی آشنا و البته صاحب‌نظر در چند قلمرو محسوب می‌شود. از قلمرو ادبیات کلاسیک و نوین تا علم اقتصاد و اقتصاد سیاسی، به‌ویژه تاریخ معاصر و همچنین صاحب‌نام در قلمرو نظریاتی درباره تاریخ ایران‌زمین. شاید مهم‌ترین وجه فکری ایشان نظریاتی است که از درون بررسی‌های تاریخی مطرح می‌کنند. کتاب‌هایی مانند نُه مقاله در جامعه‌شناسی…
بیشتر

تند رفتن بدون ترمز هنر نیست!

گفت‌وگو با محمدحسن طالقانی – بخش هشتم مهدی غنی از تبعید آقای طالقانی به زابل و بافت کرمان گفتید و بعد فعالیت‌های فرزندان در زمینه فرهنگی و تأسیس مدرسه. از نکات ریز زندگی و واکنش‌های ایشان در آن سال‌ها اگر موردی یادتان آمده بگویید تا بعد به مسائل پس از تبعید بپردازیم. پیش از تبعید ایشان سال‌های ۴۸-۴۹ که از زندان بیرون آمده بودند صحبت…
بیشتر

دوباره از همان خیابان‌ها؛ جستارِ نام‌ها و نشان‌ها

(نام نوشتار، برگرفته از عنوان داستان کوتاهی از بیژن نجدی) احمد هاشمی شهر من رقص کوچه‌هایش را بازمی‌یابد هیچ‌ کجا، هیچ زمان فریاد زندگی بی‌جواب نمانده است به صدای دور گوش می‌دهم از دور به صدای من گوش می‌دهند من زنده‌ام فریاد من بی‌جواب نیست قلب خوب تو جواب فریاد من است1 خیابان که فقط آسفالت و سیمان نیست، هر دیوارش پنجره‌ای دارد که روزی…
بیشتر

نقش مردم در انقلاب 57

لطف‌الله میثمی بر آنیم تا نقش مردم را در تحولات و در مقاطع نقطه عطف‌های چشمگیر تاریخ معاصر ایران به‌ویژه نقش آن‌ها در پیروزی انقلاب در ۲۲ بهمن ۱۳۵۷ را بررسی کنیم. در ۱۴ و ۱۹ مرداد ۱۳۳۲ مردم ایران در تمام شهرستان‌ها به رفراندومی دست زدند که نقش آن‌ها آن‌چنان بارز و آشکار بود که محمدرضا شاه فضایی برای نفس کشیدن نداشت و این…
بیشتر

دیالکتیک انقلاب: از آرمانشهرباوری تا لذت‌گرایی

حسین هوشمند؛ پژوهشگر فلسفه سیاسی و استاد اخلاق تطبیقی دانشگاه کونکوردیا، کانادا هنگامی که دوستان عزیز در مجله چشم‌انداز ایران خواستند تا مقاله‌ای درباره بی‌تفاوتی: علل و پیامدهای آن بنویسم، به این اندیشیدم که با رویکرد فلسفی و در یک چارچوب مفهومی برای درک بحران بی‌تفاوتی اخلاقی و به‌طور کلی بحران روحی و اجتماعی در چهار دهه گذشته جامعه ما، چه می‌توان گفت. به نظرم…
بیشتر

قرارداد کرسنت، مسامحه یا خیانت؟

گفت‌وگو با سید غلامحسین حسنتاش این روزها موضوع قرارداد کرسنت مجدداً محل نزاع جناح‌های سیاسی کشور قرار گرفته است و طرفین همدیگر را به مسامحه و بعضاً خیانت متهم می‌کنند. آنچه در پی می‌خوانید گفت‌وگوی مختصری با دکتر سید غلامحسین حسنتاش، کارشناس برجسته نفت و انرژی، در این زمینه است. در مناظرات انتخابات اخیر ریاست‌جمهوری مجدداً بحث قرارداد کرسنت مطرح و بعضی از کاندیداها یکدیگر…
بیشتر

ریشه‌های وابستگی افراد به سازمان‌های فرقه‌ای

  فرقه‌گرایی سیاسی پدیده‌ای است که بارها در عرصه سیاسی ایران تجربه شده است. با این وجود دانستنی‌ها و یافته‌ها و دانش مکتوب مربوطه چندان گسترده نیست. تحلیل اینکه چرا اعضای سازمان‌های سیاسی فرقه‌ای معمولاً دشوار است که از آن جدا شوند، بسیار پیچیده است؛ چراکه نیازمند گردآوری یافته‌های بسیار و صورت‌بندی نظریات بینارشته‎ای گوناگون علمی است و هیچ نظریه خاصی در عرصه معین نمی‌تواند…
بیشتر